Met ActionAid strijdt Judith Verkuil tegen geweld tegen vrouwen

Hoe zullen we ons de coronapandemie van 2020 herinneren? Een jaar waarin vanzelfsprekendheden verdwenen en we moesten wennen aan een nieuw normaal. Een jaar waarin vooral negatief nieuws en sombere voorspellingen de media domineerden. Gelukkig ontstaan in tijden van crisis ook veel mooie dingen. Het boek Nederland Bedankt toont 48 verhalen van prachtige mensen, organisaties en initiatieven die ontstonden tijdens de coronacrisis. Wij mogen twintig van die verhalen plaatsen. Deze week: Judith Verkuil.

Judith Verkuil is initiatiefnemer van de Women’s Rights Challenge van vrouwenrechtenorganisatie ActionAid. Tijdens de challenge trainden de deelnemers om 35 push-ups te kunnen doen op de Internationale Dag tegen Geweld tegen Vrouwen. Op deze manier waren de deelnemers solidair met vrouwen die te maken krijgen met geweld. “We zagen dat de stijging van het huiselijk geweld tegen vrouwen tijdens de coronacrisis enorm was. We moesten verder actie ondernemen, vonden we.”

Toename van geweldsmeldingen

Judith strijdt bij ActionAid al langer tegen geweld tegen vrouwen, op allerlei vlakken. Maar toen de coronacrisis uitbrak, werd het haar duidelijk dat vooral het huiselijk geweld ernstig toenam. “We hebben overal ter wereld meldpunten en we werken met lokale partners en opvanghuizen voor vrouwen. Door de lockdowns zagen we op al die plekken een toename van het aantal geweldsmeldingen. In Bangladesh bijvoorbeeld zagen we een stijging van 983 procent en in Nigeria een stijging van 700 procent. Echt schrikbarend,” vertelt ze. “Daarom startten we in Nederland een campagne om daar aandacht voor te vragen.”

Women’s Rights Challenge

En zo ontstond het idee voor de Women’s Rights Challenge. Mensen door heel Nederland zijn op 1 november 2020 begonnen met trainen. Het doel was om op 25 november, op de Internationale Dag tegen Geweld tegen Vrouwen, 35 push-ups te kunnen doen. Judith vertelt waarom: “35 procent van de vrouwen wereldwijd had voor de coronacrisis al te maken met geweld, en tijdens de pandemie is dit verder toegenomen. Daarom deden we 35 push-ups en maakten we ons letterlijk sterk voor vrouwenrechten.”

Beschermen en versterken

Judith en haar team waren al ver van tevoren bezig om de campagne tot een succes te maken. “Wij zijn al vroeg begonnen met het werven van deelnemers, zo’n vijf tot zes weken voor de challenge van start zou gaan. Anders konden we nooit meer op een groot aantal komen.” Voor de campagne is samengewerkt met dertien vrouwenrechtenambassadeurs, onder wie Geraldine Kemper en Fatma Genç. “Zij hebben de challenge gepromoot op vrijwillige basis, bijvoorbeeld via hun eigen social mediakanalen.”

De deelnemers kregen elke dag een video met een work-out, zodat ze konden blijven trainen. Ze konden met de challenge geld ophalen en fondsen werven. “Dat geld gaat bijvoorbeeld naar opvangplekken voor vrouwen, om ze te beschermen tijdens de crisis”, legt Judith uit. “Maar we gebruiken het ook om vrouwen te versterken, zodat lokale vrouwen de leiding
kunnen nemen om andere vrouwen te steunen. Wij geloven namelijk heel erg in de aanpak van lokaal vrouwelijk leiderschap.”

Samen sterk

Maar geld ophalen was niet het enige doel. Het was een solidariteitscampagne, benadrukt Judith. “Het aantal push-ups staat symbool voor al die vrouwen die te maken hebben met geweld. Maar het is altijd zoeken naar balans: hoe meer aandacht er komt voor zo’n campagne, hoe meer geld je ook kunt ophalen.” Judith heeft gemerkt dat het onderwerp leeft. “Mensen zijn zich bewust van de ernst van de lockdowns en hoe het moet zijn als je dan met een gewelddadige partner thuiszit.” In de tijd dat dit interview is gehouden, deden al ruim 2200 mensen mee. De deelnemers waren erg divers. Zo deed de Utrechtse gemeenteraad mee, maar ook de afdeling van de intensive care van het LUMC, het ziekenhuis in Leiden.

“Daar waren we positief verrast over”, vertelt Judith opgetogen. “Het is zo tof dat mensen op de ic met zulke grote aantallen meededen en ook een fors bedrag hebben binnengehaald.” Judith is daar trots op. “Ik vind het mooi om te zien dat mensen voor elkaar opkomen in de heftige omstandigheden waarin de wereld nu verkeert.”

De strijd gaat door

Na de challenge houdt de strijd tegen ongelijkheid niet op voor ActionAid. “Onze corona-aanpak om vrouwen te steunen is na de challenge natuurlijk niet afgelopen, die gaat gewoon door.” Ook staan er al plannen voor komend jaar. “Vrijwel zeker gaan we deze challenge volgend jaar, wellicht in een andere vorm, weer organiseren. Want ik weet helaas zeker: volgend jaar is het geweld niet voorbij”, zegt Judith stellig. “Dat is iets waar we lang voor moeten blijven strijden.”

Wat is ActionAid precies?

ActionAid is een internationale federatie, die actief is in 45 landen. De federatie steunt mensen in ontwikkelingslanden en komt op voor hun rechten. Hierbij staan vrouwenrechten centraal, omdat veel ongelijkheid wordt veroorzaakt door uitsluiting van vrouwen. ActionAid zet in op structurele verandering en pakt onderliggende oorzaken van armoede en ongelijkheid aan. Om dit voor elkaar te krijgen, werkt ActionAid wereldwijd met meer dan 2000 lokale organisaties samen. ActionAid biedt directe hulp, voorlichting en trainingen en brengt mensen samen in coöperaties.

Wil je de andere 47 hartverwarmende en inspirerende verhalen lezen? Bestel het boek via de website van Nederland Bedankt. De totale opbrengst van het boek gaat naar Stichting Zorg na Werk in Coronazorg, het steunfonds voor hulpverleners geraakt door Covid-19. En vergeet niet dat je voor jouw persoonlijke held altijd een MaatschapWij-speldje kunt aanvragen.

Foto headerbeeld: Luca Janmaat