Welkom op het snelst groeiende inspiratieplatform voor een socialer en duurzamer Nederland

Hoe duurzaam is online shoppen?

9 april 2020 -

Het aantal online bestellingen in 2020 was weer hoger dan ooit tevoren. Helemaal in tijden van corona shoppen we ons het ongans. Heb je er wel eens bij stil gestaan wat de impact van al dat online shoppen is? Van al die extra verpakkingen, bubbelplastic en al die rondrijdende bestelbusjes? We zochten het voor je uit.

Al jaren zien we dat we onze aankopen steeds vaker online doen. In 2019 was de online besteding van Nederlandse consumenten samen € 25,8 miljard. Voor dat bedrag deden we 258 miljoen online aankopen. Zowel het bedrag als het aantal zijn wederom een stijging ten opzichte van vorig jaar. Kortom: elk jaar shoppen we meer dan we ooit tevoren deden.

Bron: Thuiswinkel.org

Opkomst online shoppen

Met de opkomst van online shoppen werd de vorm van winkelen vooral aangeprezen als milieuvriendelijk. Immers, er waren geen fysieke winkels nodig die gas, water licht en ruimte kosten. Ook hoeft er in de buurt van de winkel geen parkeergelegenheid te zijn en gaan mensen niet meer met met de auto naar een winkel. Wat daarom ook verwacht werd, was dat met de opkomst van online winkelen het aantal gereden kilometers zou afnemen.

Hoe anders dan de voorspelling pakte dat uit. Hoewel het zeker waar is dat fysieke winkels meer ruimte en energie in beslag nemen, zorgt online shoppen ook voor meer vrachtwagens en busjes op de weg. En die zorgen voor een toename van milieuvervuiling en van slijtage op de wegen. Ook zorgen de geparkeerde bestelbusjes vaak voor vertragingen en meer gevaar in het verkeer. Daarbij komt nog dat het aantal gereden kilometers helemaal niet is afgenomen.

Want wat blijkt? Mensen besteden al jarenlang zo’n 60 tot 90 minuten per dag onderweg. En de tijd die ze besparen door niet naar een fysieke winkel te gaan, besteden ze om andere dingen buitenshuis te doen. Bijvoorbeeld uit eten, naar de bioscoop of bij vrienden langs. Wat we wel zien is dat er per auto iets minder wordt gereden, maar omdat steeds meer mensen een auto hebben en er steeds meer bestelbusjes rondrijden, wordt het beoogde milieubesparingseffect van niet meer onderweg naar winkels zijn compleet teniet gedaan.

Meer zorgen over online shoppen

Steeds meer consumenten maken zich zorgen over de milieu-impact van online shoppen. Dat is terecht, want online shoppen is lang niet zo duurzaam als voorspeld en gehoopt. Deze negatieve milieuaspecten kleven er aan winkelen vanaf je scherm:

  • Extra verpakkingen: alles wat je laat bezorgen komt met een extra verpakking, en een dubbele laag bubbeltjesplastic, als het even tegenzit. Die verpakking is vaak ook veel te groot, waardoor er eigenlijk vooral lucht vervoerd wordt.
  • Een webshop werkt vaak met verschillende vervoerders. Daardoor rijden er vaak twee halve busjes in plaats van één volle heen en weer.
  • Niet thuis zijn: 35 procent van de consumenten is niet thuis als het pakket wordt bezorgd. De meest efficiënte manier om dat te tackelen is het afleveren bij de buren. Maar het wordt ook wel eens opnieuw aangeboden of naar een pick-up point gebracht.
  • Retourstromen: we sturen enorme hoeveelheden weer terug. Van alle kleding die online gekocht wordt, sturen we 40 procent weer terug. Dat leidt tot heel veel overbodige vervoersbewegingen met bijbehorende negatieve gevolgen voor het milieu. En wist je al dat zo’n 40 procent van de retouritems vernietigd wordt? Dat is namelijk goedkoper (85 cent) dan het te laten reinigen en opnieuw te verkopen.

online shoppen duurzaam

Ellen de Lange, programmamanager duurzaamheid van Thuiswinkel licht toe: “De CO2-uitstoot van pakketbezorging hangt van veel dingen af, zoals het aantal kilometers, het vervoersmiddel, de vulgraad van busjes en de snelheid waarmee het pakje moet worden afgeleverd. Bij kleine pakketten is de CO2-uitstoot veel lager, maar bij bezorging op dezelfde dag loopt hij snel op.”

Wat ook nog een verschil maakt is hoe mensen hun inkopen voorheen deden. Was dat lopend of met de fiets, dan is het per bestelbusje laten bezorgen een achteruitgang. Maar wanneer de dagelijkse autorit naar de supermarkt wordt vervangen voor eens per week een busje van Albert Heijn, dan is dat juist weer positief. En waar veel mensen ook niet bij stilstaan, is dat hoe sneller een pakket bezorgd moet worden of hoe specifieker het bezorgingstijdvak is, hoe minder efficiënt de bezorging is. Fijn dat je bij Albert Heijn zulke specifiek tijdvakken kunt kiezen, maar daardoor rijdt het busje wel vaker door jouw straat.

The last mile

Al die factoren zorgen ervoor dat het onmogelijk is om de duurzaamheid van online shoppen op één hoop te gooien. Maar categoriseren kunnen we het wel! We kunnen daarbij kijken naar de ‘last mile’, dat is het bezorgtraject van de webwinkel naar de consument. En als we dat doen zijn er vier scenario’s:

  • Conventioneel winkelen: traditioneel winkelen in een fysieke winkel.
  • Bezorging aan huis: online aankopen en het pakket thuis laten bezorgen.
  • Pick-up-pointbezorging: online aankopen en het pakket ophalen bij een pick-up-point.
  • Drop-off-pointbezorging: online aankopen, waarna het pakket met de auto vervoerd wordt tot de rand van de wijk. Vanaf hier brengt een fietser het naar de consument.

Hoewel de meest recente cijfers uit 2015 stammen, bleek uit het onderzoek dat Ernst & Young in opdracht van brancheorganisatie en keurmerk Thuiswinkel.org deed, dat een offline winkelbezoek (conventioneel) per fiets of lopend de minste milieu-impact heeft. Met de auto gaan winkelen en je pakketje met de auto ophalen bij een pick-up point scoort het slechts. Hoe goed of slecht het is om een pakketje aan huis te laten bezorgen valt daar dus tussenin, maar is wel weer afhankelijk van een heleboel factoren. Op een paar van die factoren heb jij invloed.

Zo geef je een positieve draai aan je online bestelling

  • Wees thuis als je pakketje bezorgd wordt
  • Kies – als het kan – niet voor de snelste bezorging
  • Weet wat je koopt zodat je het niet retour hoeft te zenden. Wil je het toch terugsturen, doe dat dan zo snel mogelijk (dan kan het nog verkocht worden aan een andere) of breng het – als het kan – per fiets of lopend naar de winkel terug.
  • Kies liever voor een Nederlandse webwinkel dan eentje aan de andere kant van de wereld
  • Gebruik een innovatieve brievenbus, bijvoorbeeld van Parcer, hoe handig is deze brievenbus!
  • Laat je iets bezorgen bij een pick-up point, ga daar dan per fiets of lopend heen
  • Plant een boom en compenseer de CO2-uitstoot van je bestelling

Klimaatcompensatie: 5x bomen planten vanuit je luie stoel

En euh… Als je nou echt goed bezig wilt zijn, koop dan lokaal, tweedehands of koop gewoon een beetje minder.

Iedere week een flinke dosis positiviteit en blikverruimende kennis in je mailbox? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang gratis ons nieuwste e-magazine. Inspiratie gegarandeerd.

Tekst door: Marije Remmelink

REAGEER