Regeneratie als nieuwe norm in de samenleving

Hoe overleven we de clusterf#ck? Dat is de vraag die steeds meer mensen zich stellen in een wereld die steeds waanzinniger wordt. Het antwoord ligt in onszelf. En steeds meer mensen pakken de handschoen op. Door in de spiegel te kijken, zich open te stellen en in actie te komen.

Op 25 maart organiseerden de Betekenis Boeken Club en MaatschapWij het event Regeneratief Leiderschap op Erve Kiekebos. Een interactieve bijeenkomst met Henrike Gootjes, auteur van Regeneratie, Hans Wopereis, auteur van Strip op de horizon, en met regeneratieve boeren Jaap Fris en Niels Moshagen.

De kring van bezorgde mensen die zien hoe het systeem van economie, onderwijs, gezondheidszorg, energietransitie, voedselverbouwing vast is gelopen, wordt met de dag groter. Het is belangrijk dat deze steeds krachtiger wordende onderstroom verder groeit, impactvoller wordt, zichtbaarder wordt en gezamenlijk laten zien dat regeneratie onherroepelijk de norm wordt in deze tijd.

Mooi voorbeeld zijn de gastheren van dit event over regeneratief leiderschap. Jaap Fris en Niels Moshagen begonnen in 2022 als boer op Erve Kiekebos, de eerste regeneratieve gemeenschapsboerderij van Lenteland in Nederland. Zij hebben het vak van regeneratieve boer al doende moeten leren. Voor ze daadwerkelijk begonnen, hadden ze meerjarenplannen gemaakt, maar de werkelijkheid vroeg vooral om flexibiliteit, leervermogen en een open houding naar omgeving, boeren, het weer en naar elkaar. “We zijn super serieus over onze missie, maar we staan positief in het leven. Vrolijke veranderaars noemen we onszelf met een dikke knipoog. We denken dat door te laten zien wat wel kan, we andere mensen kunnen inspireren en zo meer bereiken. Daarom staat ons erf open voor iedereen die mee wil doen. Dus kom eten, maken, leren, ontmoeten, logeren en genieten!”

Erve Kiekebos is nadrukkelijk een gemeenschapsboerderij. “We hebben waanzinnig veel respect voor boeren en het leven op het platteland. We denken wel dat het anders moet en kan. We telen gezonde groenten en fruit door in harmonie met de natuur te boeren en te ondernemen. We geloven in het nieuwe gemengde bedrijf waarbij de boerderij de centrale plek is voor vele activiteiten die allemaal waarde vertegenwoordigen. Economische, sociale en ecologische.”

Henrike Gootjes, auteur van Regeneratie, creatieve en levenslustige strategieën van uitputting naar regeneratie werd geïnterviewd door Ron van Es van de Betekenis Boeken Club: “Dit boek is voor mensen die in hun hart voelen dat het mogelijk is uitbuitende en uitputtende systemen te verlaten en actief bij te dragen aan herstellende processen.”

Henrike, tevens beeldend kunstenaar en docent, noemt haar boek een troostboek “omdat ik een groot verdriet voel om het verlies van mensen op het altaar van winst voor enkelen.” Zij pleit voor een radicale benadering om de verwegen crisissen te keren en herstellende processen op gang te brengen. Veel kennis en ervaring deed zij op tijdens haar reizen naar onder meer Australië, Oekraïne, Jordanië en Noord-Ierland, waar ze mensen ontmoette die veerkracht tonen waar levenszin enorm op de proef werd gesteld. Zij noemt vele regeneratieve initiatieven en biedt handelingsperspectief om de huidige clusterf#ck een halt toe te roepen.

Hans Wopereis schreef, samen met illustrator Flor Lambach, het boek Strip op de horizon; wijsheid voor onderweg. Hans is bekend van zijn werk op het snijvlak van zingeving, leiderschap en persoonlijke ontwikkeling, verstaat de kunst om met dit boek de eeuwenoude wijsheden invoelbaar te maken voor de vragen van nu. Het boek biedt 25 parabels uit bijna alle geestelijke tradities. Onder meer van Nasroeddin, Tswang Tse en Jezus. Het boek nodigt uit om naar binnen te gaan en jezelf vragen te stellen als: hoe leef ik echt, wat vraagt het leven van mij, hoe verhoud ik me tot de ander en tot wat ik zie in de wereld? Deze levensvragen, die met humor worden gebracht, vormen een sleutel om de grote vragen van deze tijd te kunnen beantwoorden. Geen opgeheven vinger hoe je moet leven, maar een spiegel die wijsheid biedt voor onderweg.

Ter illustratie de parabel over Moela Nasroedin, de illustere nar, uit de Islamitische wereld.

Het was een drukte van belang op het dorpsplein. Het Nasroedin-uurtje is aangebroken en de mensen dromden om hem heen. Buitengewoon zoals hij elke vraag kon beantwoorden. Wat een diepgang! Kijk nu is hij aan het voorlezen. Wat een geweldige tekst! Wat een spirituele grootmeester!

Daar baant zich een man een weg naar voren. “Moela, ik zit met een probleem. Het lukt me maar niet mijzelf te bevrijden van al die negatieve gedachten in mij.”

Nasroedin smijt zijn boek aan de kant en rent de trappen van het stadhuis op. Dat was zo leuk aan hem. Steeds dat onverwachte. Maar wat doet hij nu? Hij pakt een pilaar vast en begint wanhopig te roepen: “Red mij van deze pilaar! Alsjeblieft kan iemand mij van deze pilaar redden! ”

Verbijsterd begint de man aan Nasroedins mantel te trekken. “Maar die pilaar doet je toch niets? Je houdt hem toch zelf vast? Waarom laat je hem niet gewoon los?”

Als bij toverslag komt de Moela tot rust en laat hij de pilaar los. “Juist zo is het! Geen enkele reden om het niet gewoon los te laten! Wie heeft er nog een vraag?”