Anders kijken naar onbegrepen lichamelijke klachten (20): het verhaal van Kim
Miljoenen mensen kampen met lichamelijke klachten waarvoor geen oorzaak wordt gevonden. Dergelijke klachten vragen veel van patiënten, (zorg)professionals en financiers. De stichting Emovere kijkt anders naar onbegrepen lichamelijke klachten. En vaak met een verrassend positief resultaat. In deel 20 het verhaal van vitaliteitscoach Kim (46). Klachten: burn-out, chronische stress, hoofdpijn, nekklachten, schouderklachten, paniek, opgejaagd en gespannen.
In juni 2017 viel ik uit. Op dat moment dacht ik dat het kwam doordat het druk was op mijn werk. Ik werkte op de juridische afdeling van een verzekeraar en was gewend om verantwoordelijkheid te nemen, hard te werken en door te gaan. Ziekmelden paste niet bij mij. Als ik me niet lekker voelde, ging ik meestal gewoon naar kantoor.
Mijn regelmatige hoofdpijnen en vaak terugkerende nek- en schouderklachten hoorden er ‘gewoon’ bij. Daarvoor ging ik dan naar de chiropractor. Dan werd ik behandeld en waren de klachten tijdelijk minder of verdwenen ze even, maar ze kwamen ook telkens weer terug.
In de periode vlak voordat ik uitviel was ik ook erg emotioneel, voelde me opgejaagd en gespannen. Soms raakte ik zelfs in paniek, al zag ik toen nog niet dat dit signalen waren dat ik mijn grens al ver voorbij was gegaan.
Op mijn werk lukte het me nog om me groot te houden, maar thuis stortte ik in. Toen ik tijdens een werkdag ineens overspoeld werd door paniek en nauwelijks nog kon functioneren, wist ik dat er iets serieus aan de hand was.
“Ik dacht nog: drie weken rust, dan kan ik weer verder”
De huisarts omschreef mijn klachten als burn-out-gerelateerd en adviseerde mij om voorlopig thuis te blijven. Ik dacht nog: drie weken rust, dan kan ik weer verder. Maar toen ik na enkele maanden voorzichtig probeerde terug te keren, reageerde mijn lichaam onmiddellijk. Het lukte simpelweg niet meer.
Het keerpunt: de rol van onderdrukte emoties
Achteraf begrijp ik dat mijn burn-out niet werd veroorzaakt door een drukke periode op het werk. Die periode was hooguit de druppel. Wat er werkelijk speelde, lag veel dieper. Tijdens mijn herstel ontdekte ik dat ik jarenlang gevoelens had onderdrukt zonder dat ik me daarvan bewust was. Als meisje van tien verloor ik mijn moeder doordat zij zelf uit het leven stapte. Ik dacht altijd dat ik dat verdriet een plek had gegeven, maar in werkelijkheid had ik geleerd om het weg te stoppen en door te gaan. Sterk zijn was mijn strategie geworden.
“Sterk zijn was mijn strategie geworden”
Door sterk te zijn en door te gaan had ik weinig contact met wat er in mij leefde. Verdriet voelde ik nauwelijks. Ook gevoelens van boosheid, angst, eenzaamheid en verlatenheid kregen weinig ruimte. In plaats daarvan richtte ik me op wat er van mij verwacht werd. Ik zorgde voor anderen, paste me gemakkelijk aan en stelde mezelf zelden de vraag wat ik eigenlijk voelde of nodig had.
De weg naar herstel
Tijdens mijn herstel werd steeds duidelijker dat emoties die geen aandacht krijgen niet verdwijnen. Ze blijven aanwezig, vaak onder de oppervlakte. Bij mij uitte zich dat in voortdurend doorgaan, pleasegedrag, weinig vertrouwen in anderen en het altijd op veilige afstand houden van mensen. Onbewust had ik geleerd dat voelen ingewikkeld en misschien zelfs onveilig was.
“Onbewust had ik geleerd dat voelen onveilig was”
Wat mij uiteindelijk het meest heeft geholpen, was niet nóg meer begrijpen met mijn hoofd, maar leren luisteren naar mijn lichaam en mijn gevoelens. Stap voor stap ontdekte ik hoe sterk fysieke klachten, gedachten, gedrag en emoties met elkaar verbonden zijn. Inzichten en ervaringen vanuit leefstijl- en vitaliteitscoaching, EFT (Emotional Freedom Techniques) en familieopstellingen hebben mij daarbij ondersteund. Niet omdat ze mijn problemen oplosten, maar omdat ze me hielpen om stil te staan bij wat er werkelijk in mij speelde. Voor het eerst kon ik ruimte geven aan de boosheid en het verdriet dat jarenlang verborgen was gebleven. Ook andere emoties mochten er langzaamaan steeds meer zijn, zonder dat ik ze direct hoefde weg te drukken of op te lossen.
Dat proces ging niet snel. Het vroeg tijd, geduld en goede begeleiding. Juist door kleine stapjes te zetten voelde het veilig genoeg om steeds iets meer contact te maken met mezelf.
Gaandeweg veranderde er veel. Ik leerde beter herkennen hoe het echt met mij gaat. Ik voel eerder wanneer ik over mijn grenzen dreig te gaan. Ik weet beter wat ik nodig heb en durf daar vaker naar te handelen. De vraag ‘wat wil ik?’ was vroeger een vraag die ik mezelf nauwelijks stelde. Nu is die een belangrijk kompas geworden.
“De vraag ‘wat wil ik?’ is nu een belangrijk kompas geworden”
Hoe het nu gaat
Mijn belastbaarheid is tegenwoordig goed. Tegelijkertijd leef ik niet meer het leven dat ik leefde voordat ik uitviel. Ik heb geleerd bewuster om te gaan met mijn energie, grenzen en behoeften. Het leven van toen zou ik nu niet meer kunnen volhouden. Maar misschien nog wel belangrijker: ik zou het ook niet meer willen. De burn-out heeft mij geleerd dat voortdurend doorgaan en mezelf aanpassen uiteindelijk ten koste gaat van mijn gezondheid en welzijn.
Natuurlijk ervaar ik nog steeds weleens stress of voel ik emoties. Het verschil is dat ik deze gevoelens niet meer automatisch wegstop. Ik heb geleerd dat gevoelens een functie hebben. Ze vertellen iets over wat belangrijk voor mij is en wat aandacht nodig heeft.
Mijn eigen ervaringen hebben mij uiteindelijk ook geleid naar het begeleiden van anderen. Daarbij kijk ik altijd naar het geheel: niet alleen naar klachten of symptomen, maar ook naar de levensgeschiedenis, patronen, relaties en emoties die mogelijk een rol spelen.
Mijn boodschap aan de gezondheidszorg
Achter lichamelijke of mentale klachten schuilt vaak een persoonlijk verhaal. Soms begint herstel pas echt wanneer er ruimte ontstaat om dat verhaal te onderzoeken en de emoties te voelen die misschien al jarenlang op de achtergrond aanwezig zijn.
Voor mij was dat geen gemakkelijke weg, maar wel de weg die uiteindelijk het verschil heeft gemaakt.
Tekst: Kim (achternaam bekend bij stichting Emovere).
Dit verhaal kwam tot stand in samenwerking met Stichting Emovere.
Voor meer ervaringsverhalen, uitleg en informatie, kijk eens op de site De pijn voorbij.
