De woonrevolutie van Erve Bosco
Samenleven als gemeenschap is van alle tijden, maar in het huidige woonklimaat lijken we soms steeds meer op ons eigen eilandje achter de voordeur te zitten. Tegelijkertijd is er de roep om alternatieven en verandering. We zien een opkomst van woonvormen waarin onderlinge betrokkenheid en verbinding op idealen weer een grotere rol spelen. In Drenthe, aan de rand van Meppel, bouwt Tineke de Haan samen met andere toekomstige bewoners aan Erve Bosco. Er zijn nog een paar plekken vrij.
In Drenthe bouwt burgerinitiatief Erve Bosco aan een eigen erf. Vijfentwintig koopwoningen met een kleine eigen tuin en daarnaast een grote gedeelde tuin. Ook met een gemeenschappelijk gebouw, voor feestjes, samen eten en filmavonden. En een plek om te klussen en te werken.
De toekomstige bewoners vinden elkaar in hun gezamenlijke droom. Wonen in een groene omgeving, in verbinding met je buren, gebruik makend van elkaars talenten en keuzes makend vanuit duurzaamheid. Het terrein wordt zo aangelegd dat ontmoeting eigenlijk vanzelf ontstaat. Bijvoorbeeld lopend naar de fietsschuurtjes en parkeerplaatsen aan de rand van het terrein.
“De toekomstige bewoners vinden elkaar in hun gezamenlijke droom”
Er wordt gebouwd met biobased materialen. De woningen hebben een hoge isolatiewaarde en damp open constructie van de wanden. Dat zorgt voor een fijne vochtbalans en een en gezond aangenaam binnenklimaat.
Het groene autovrije erf wordt aangelegd met oog voor biodiversiteit. Ook proberen we vanuit duurzaamheidsoogpunt de grootte van de woningen te beperken. Daarom komt er bijvoorbeeld een logeerkamer in het gemeenschappelijke gebouw. En wordt er ingezet op het delen van spullen, zoals (tuin)gereedschap. En er komen deelauto’s, wat weer scheelt in het aantal parkeerplaatsen.
“Het begon op een borrelavond met vrienden waar we droomden over onze ideale woonplek en het is ongelooflijk wat er sindsdien allemaal gebeurd is”, vertelt Tineke. “Toen we onze kernwaarden deelden tijdens een informatieavond merkten we dat er veel meer mensen enthousiast werden. Samen gingen we bouwen en inmiddels ligt er een plan dat zoveel mooier en rijker is dan dat waar we ooit over droomden. Het is echt geweldig wat er gebeurd als je gebruik maakt van ieders talenten.” Geen zelfredzaamheid, maar samenredzaamheid.
“Geen zelfredzaamheid, maar samenredzaamheid”
Een micro-samenleving voor alle generaties
Op het erf wonen straks huishoudens uit verschillende leeftijdsgroepen. Dit is een bewuste keuze. Verschillende levensfasen brengen allemaal iets anders met zich mee. Zo creëren we een heel rijke sociale omgeving. Philip: “Ik gun mijn kinderen de diversiteit van mensen uit verschillende leeftijdsgroepen en achtergronden om zich heen. Dat ze dicht bij huis heel natuurlijk kennis maken met iets wat breder is dan het eigen kerngezin. Dat ze zich als kinderen vrij kunnen bewegen en kunnen leren in een brede groep mensen die om hen heen staat als veilige basis.”
Tegelijkertijd kijken ook de oudere leden uit naar het samenleven, het toekomstig bonus-oma-en-opa-schap en de levendigheid om hen heen. Erve Bosco wordt een echte samenleving in het klein.
Zelf de regie
Om samen te kunnen bouwen, is de groep geformeerd in een vereniging voor Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO). In feite nemen de bewoners hiermee de stoel van de projectontwikkelaar over. Samen bepalen we hoe het terrein en de woningen eruit komen te zien. Dat is een geweldige kans en tegelijkertijd ook veel werk. Gelukkig is er ondersteuning door professionals, zoals de architecten en een CPO-begeleider die dit traject al vaker met andere groepen hebben doorlopen.
De toekomstige bewoners werken in werkgroepen die zich verdiepen in specifieke onderwerpen en voorstellen doen richting de groep als geheel. Zo denkt de juridische werkgroep na over de juridische structuren. De werkgroep groen houdt zich bezig met de gemeenschappelijke tuin. En de werkgroep verbinding richt zich op de groei van groep naar community. In welke werkgroepen je plaatsneemt bepaal je zelf. Hierdoor kun je jouw eigen kwaliteiten inzetten voor het grotere geheel.
“Toekomstige bewoners zetten zich in naar hun mogelijkheden”
Belangrijk is dat toekomstige bewoners zich inzetten in balans is met hun mogelijkheden. Dat betekent dus niet voor iedereen eenzelfde tijdsinvestering. We dragen het project samen en zien dat verschillende kwaliteiten ook in verschillende fases van het project aan bod komen. Een groep met verschillende kwaliteiten en hetzelfde doel voor ogen kan veel realiseren.
Besluiten nemen zonder verliezers
Besluiten worden genomen op basis van consent. Dit betekent dat een besluit pas doorgaat als niemand een overwegend bezwaar heeft. Zo voorkom je dat er een minderheid is, die door de meerderheid steeds overstemd wordt, en wordt iedere stem gehoord. We volgen samen training op dit vlak en oefenen we volop. Het proces vraagt soms meer tijd, maar we ontdekken nu al dat het leidt tot groter draagvlak en betere besluiten.
“Iedere stem wordt gehoord”
Uitdagingen en radicale solidariteit
Het proces kent zeker zijn uitdagingen. Vorig jaar bleek de eerste prijsinschatting van de woningen een stuk hoger uit te vallen dan gehoopt. Dat was schrikken. Maar dezelfde avond werd besloten dat om die reden niemand uit de boot mocht vallen. Er werd een werkgroep opgericht die besparingsopties ging uitzoeken. Na een aantal maanden hard werken en keuzes maken, lag er een flink gereduceerde prijs. Niemand hoefde af te haken.
Een andere uitdaging ligt bij het maken van keuzes. Keuzeopties worden getoetst aan de kernwaarden (groen, verbinding, eigenheid, diversiteit en samenleven). Maar soms conflicteren deze. Duurzame keuzes leiden soms tot hogere kosten. Een uitdaging voor jongere huishouden die vaak een kleiner budget hebben. Hierin leren we gewogen beslissingen te nemen en te zoeken naar creatieve oplossingen.
Zo hebben we, om alle generaties een plek te kunnen geven op het erf, het Erve Bosco Fonds opgericht. Leden van Erve Bosco die financieel de ruimte hebben storten geld in het fonds. Hiermee worden leningen verstrekt aan huishoudens die een extra steuntje nodig hebben. Met die solidariteit geven we praktisch handen en voeten aan onze waarden.
“Het Erve Bosco Fonds verstrekt leningen aan huishoudens die een extra steuntje nodig hebben”
Toekomstperspectief
De komende tijd moet er nog veel gebeuren. Nu de woningen ontworpen zijn, is het aanbestedingsproces voor de bouw in volle gang. In een workshop met een landschapsarchitect hebben we voor de gemeenschappelijke tuin een mooi plan gemaakt. En we voeren veel gesprekken over hoe we samen willen leven als we er straks echt wonen.
Tegen de zomer hopen we de groep compleet te hebben zodat de bouw in oktober 2026 kan starten. In het najaar van 2027 is het dan zover: dan kunnen we onze intrek nemen op ons erf en onze droom echt gaan leven.
Word jij onze nieuwe buur?
We zijn nog op zoek naar onze laatste nieuwe buren. Geïnteresseerden kunnen na een kennismakingsgesprek aspirant-lid worden en zo een tijdje met de groep meedraaien. Ze nemen deel aan vergaderingen, maar ook aan onze maandelijkse borrels en verbindingsdagen. Op deze manier onderzoeken we of er van beide kanten een match is voor er echt ingestapt wordt.
Om de generatiebalans op het erf gezond te houden, is er vooral nog plek voor gezinnen, stellen en alleenstaanden onder de 50 jaar. Maar ook ouderen kunnen contact opnemen. Er is een kleine wachtlijst, en soms treedt er iemand terug. Ook verwelkomen we je graag in onze groep van aspirant-buren voor de langere termijn.
Voor meer informatie: stuur een berichtje naar cpoervebosco@gmail.com of kijk op de website.
Tekst: Tineke de Haan
Tineke is mede-initiatiefnemer van Erve Bosco en moeder van twee. Vanuit haar achtergrond in de neuropsychologie en culturele en maatschappelijke vorming (CMV) bouwt zij aan een plek waar gemeenschapszin en natuur samenkomen. Haar drijfveer? De wereld een stukje mooier maken en een fijne, sociale omgeving creëren voor de volgende generatie om in op te groeien.
