Welkom op het snelst groeiende inspiratieplatform voor een socialer en duurzamer Nederland

Poep is geen afval, het is goud waard. Fides Lapidaire zet alles op alles om deze kringloop te sluiten

16 december 2020 -

Wat als… we menselijke poep en plas zouden composteren voor de landbouw? Het klinkt misschien een beetje gek, maar het is dé oplossing voor een hele reeks ecologische problemen. Want van het mijnen van fosfaat voor kunstmest tot het verspillen van drinkwater tijdens het doortrekken; zodra we poep en plas niet langer als afval, maar als waarde gaan zien, verandert alles.

Een broodje waarvan de ingrediënten groot zijn gebracht op compost van menselijke poep en plas; dat is precies wat Fides Lapidaire in haar foodtruck ‘Broodje Poep’ verkoopt. Van ontlasting kun je namelijk perfecte compost maken voor de landbouw. En door dat te doen, kunnen we een heleboel duurzame uitdagingen tackelen.

“Ik was me eigenlijk nooit bewust van wat er gebeurt als je doorspoelt”, vertelt Fides. “Maar zodra je erover na gaat denken, besef je hoe krom het systeem in elkaar zit. We mijnen fosfaat en andere nutriënten om kunstmest van te maken. Kunstmest put onze bodem uit en op die uitgeputte bodem produceren we voedsel. Dat eten wij op, onze buik verwerkt de voedingsstoffen, en vervolgens poepen en plassen we een gigantisch deel van die nutriënten weer uit. De bodem heeft die voedingsstoffen keihard nodig om weer nieuw voedsel te produceren. Maar wat doen wij? We spoelen het door. Met ons drinkwater. Vier tot tien liter drinkwater per keer, om precies te zijn. Het water wordt daarna gezuiverd en van de poep- en plasdeeltjes wordt slib gemaakt, dat we in Nederland verbranden. Het water wordt gezuiverd, maar is niet schoon genoeg om als drinkwater te dienen, dus dat spoelen we weg naar de zee. En vervolgens moeten we weer nutriënten en schoon water mijnen om nieuw voedsel te produceren en onze wc door te spoelen.”

Geen afval, maar goud waard

Kortom: we verspillen schaarse grondstoffen en drinkwater alleen maar omdat we poep en plas ‘vies’ vinden. De techniek en kennis om van ontlasting vruchtbare compost te maken, zijn er namelijk gewoon. Volgens Fides is het tijd voor een radicale omslag in ons denken en doen. Want: “Poep en plas zijn geen afval, maar goud waard. Elke keer als we naar het toilet gaan, produceren we waarde. En die waarde heeft onze Aarde keihard nodig om ons in de toekomst te blijven voeden.”

Een massale ‘poepbeweging’ creëren

Om het grote publiek mee te nemen in de waarde van poep en plas zet Fides zich in voor meer bewustwording. Met haar foodtruck ‘Broodje Poep’ reist ze langs festivals en evenementen om het gesprek op gang te brengen. “Broodje Poep is een omgebouwde wagen. Aan de ene kant zit een waterloos toilet, aan de andere kant een foodtruck waar ik broodjes verkoop waarvan de ingrediënten zijn verbouwd op compost van menselijke poep en plas. Ik sluit dus letterlijk de voedselkringloop, maar probeer mensen vooral aan het denken te zetten. Want eerst lachen mensen of vinden ze het vies, maar als ze dan eenmaal het broodje in hun handen hebben, denken ze: hé, dit ziet er gewoon uit als een lekker broodje.”

Fides Lapidaire broodje poep

Systemische verandering

Naast Broodje Poep heeft Fides stichting Rondgang gelanceerd, waarmee ze samen met partijen als de Universiteit van Wageningen en beleidsmakers op maatschappelijk niveau verandering probeert te bewerkstelligen. “Het is mijn missie om mensen aan te jagen, want er moet nog enorm veel gebeuren. De techniek en logistiek moeten verder ontwikkeld worden. We moeten om de tafel met woningbouwverenigingen, want hoe ga je het opvangen in een flatgebouw of woonwijk? Daar moeten pilots voor gedraaid worden. En ook op het gebied van wet- en regelgeving moeten we vaart maken. Want op dit moment is het een grijs gebied: het mag niet wél, en het mag niet niét.”

Toekomst

Als Fides in de toekomst kijkt, ziet ze een wereld voor zich waarin we met ieder toiletbezoek een positieve impact maken. “Je gaat naar de wc en je ontlasting wordt vacuüm weggetrokken. Vervolgens gaat het door een buizensysteem, wordt het opgevangen en verwerkt tot compost. De nutriënten blijven behouden en we kunnen weer nieuw voedsel produceren. Er verandert dus niks aan onze wc-ervaring, maar het proces erna ziet er radicaal anders uit.”

Circulaire mindset

Het composteren van menselijke ontlasting biedt volgens Fides bovendien een gigantische kans voor de circulaire economie. “Als we de omslag naar de circulaire economie willen maken, moeten we onze manier van denken radicaal omschakelen. Dingen die we nu automatisch als afval zien, moeten we als waarde gaan beschouwen. En onze afkeer tegen poep en plas zit zo diep, dat het ontzettend ingewikkeld voor ons is om het door een waardevolle bril te bekijken. Maar zodra dat ons lukt, kunnen we het met alles. Dus als ik mensen één ding mag meegeven, dan is het: let’s give a shit!”

Wil je Fides steunen in haar missie? Doe, net als bijvoorbeeld ecoloog Louise Vet mee met de crowdfunding voor haar documentaire over hoe we een gigantische ‘poepbeweging’ kunnen creëren!

Iedere week meer tips en artikelen vol blikverruimende kennis in je mailbox? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang gratis ons nieuwste e-magazine. Inspiratie gegarandeerd!

Dit verhaal publiceerden we samen met de Duurzame Jonge 100, waar Fides Lapidaire dit jaar instaat.

Foto’s door: Broodje Poep

Tekst door: Nadine Maarhuis

REAGEER