Verbeeldingskracht
Alles wat ooit gedroomd is kan ook werkelijkheid worden. De kracht van verbeelding is groter dan je denkt. Het kan het verschil maken tussen een positieve of een negatieve uitkomst. De toekomst is afhankelijk van onze mindset. Wij zijn ons systeem.
Beelden zijn anders dan woorden. Beelden spreken direct tot het hoger bewustzijn. Woorden komen alleen binnen via het brein. Volgens Rudolf Steiner, grondlegger van de antroposofie, is verbeelding een gewaarwording van etherische schoonheid vanuit je ziel. En kun je deze gewaarwording levendig laten worden. Ons mens-zijn is beperkend: de complexiteit van het bestaan zullen wij nooit helemaal onder woorden kunnen brengen. Onze kracht zit in fantaseren. Daar begint de magie.
“Onze kracht zit in fantaseren, daar begint de magie”
Waar de sjamanen in oude culturen moeiteloos tussen de imaginaire wereld en de werkelijkheid konden manoeuvreren, komen ook moderne visionairs tot dezelfde inzichten. Een allesomvattend onderzoek naar een Happy 2050 bracht Babette Porcelijn tot dezelfde conclusie: een ‘best-case scenario’ is een keuze. Spreker en schrijver Rob Hopkins zet denkbeeldig tijdreizen in om negatieve spiralen om te buigen in een positief toekomstbeeld. En dus een positieve toekomst.
Er zijn beelden nodig
Er was een moment dat ik plotseling wakker schoot. Ik was in slaap gevallen op de bank terwijl ik een boek aan het lezen was over kwantumfysica. Ik schrok wakker van een gigantische informatie-download van boven. Althans, zo voelde het. Er vielen kwartjes, meerdere zelfs. Ik heb dagen nodig gehad om alle informatie uit te tekenen. Het ging over de toekomst. Tijd en ruimte leken van geen betekenis in de informatie die ik ontving, waardoor de zinnen die ik schreef onlogisch leken. Op dat moment werd mij duidelijk dat de rechtlijnigheid van taal deze informatie nooit zou kunnen duiden. Hier zijn beelden voor nodig.
“Tijd en ruimte leken van geen betekenis in de informatie die ik ontving”
Het werd het begin van een zoektocht. Hoe kan ik informatie die zo complex is overbrengen in beelden? Ik begon te tekenen, te schilderen, te kleien, te vormen, te kleuren, te schuiven. Ik probeerde nieuwe technologieën uit zoals animatie, stop-motion, AI of film. Maar het was allemaal te traag. Of te beperkt. Woorden toevoegen aan de beelden dan maar? Nee, dat haalde de essentie weg. Het moet grootser. Zoals ook het universum is.
“Het moet grootser, zoals ook het universum is”
Kunst is beleving
Kunst kan ogen openen. Kunst gebruiken om ingewikkelde materie grijpbaar te maken. Begrijpbaar. Bij TU Delft ontwikkelt een team van wetenschappers en kunstenaars onder de naam Emergence kunst voor het uitleggen van complexe technologieën. Ook ontstaan er steeds meer Art Experiences: kunst als ervaring, als beleving. Geen rij schilderijen aan de muur, maar een ruimte waarin je jezelf kunt onderdompelen in een gevoel, een idee of concept. Ervaren met alle zintuigen, misschien zelfs ook het zesde. Op die manier komt informatie multi-dimensionaal bij je binnen en vormt zich een meervoudig beeld van het onderwerp.
“Er ontstaan steeds meer Art Experiences: kunst als ervaring”
Een Art Space als zintuiglijke ervaring, zoals Silence & The Presence of Everything van het Monopole in Schiedam. De ruimte wezenlijk ervaren zoals bij Beyond Surrealisme in het Depot van Boijmans van Beuningen, waarbij de wanden golvend zijn en tijdslijnen niet lineair. De rol van kunstenaar is beweging brengen, wat vast is vloeibaar maken, wat rechtlijnig is golvend. Een vierkant hoofd wordt vanzelf weer rond bij SURPRISE! van DIEP Emmen, waar verwondering en speelsheid je door alle ruimtes heen voeren. In het Groninger Museum dwaalde ik blij verrast door Welcome to the Dreamhouse: absurdistisch ingerichte kamers en gangen vol postmodern design. En het collectief WERC creëert met AR Graffiti 3.0 interactieve visualisaties waarmee je als toeschouwer lijkt te versmelten.
De rol van kunstenaar
Het moge duidelijk zijn dat de rol van de kunstenaar groter wordt. Ruimer. En dat die verantwoordelijkheid genomen mag worden. Want waar systemen zichzelf vastdraaien, waar verdeeldheid heerst, waar politiek een poppenkast is, waar alles een verdienmodel lijkt te worden; daar is werk aan de winkel.
“Verbeeldingskracht krijgt weer een rol in de samenleving”
Daar mogen dwarsdenkers gaan samenwerken met politici en vrije geesten in het managementteam. Verbeeldingskracht krijgt weer een rol in de samenleving. Daar mag een veilige ruimte ontstaan waarin gedroomd mag worden. Dromen die realiteit worden.
