Spoorzoeken naar de leider in jezelf

Mijn tijdelijke kantoor bevindt zich in een afgelegen stoffige poel, diep in de wildernis van de oeroude Kalahari. Het weinige water dat er nog is, droogt snel op. Een hoge en uitgestrekte kameeldoornboom biedt welkome schaduw tegen de brandende zon, terwijl een zwerm buffelwevervogels boven ons fladdert. Mijn collega’s zijn de wilde dieren om me heen. In de wijde omtrek is geen mens te bekennen. Ik ben alleen, maar niet eenzaam.

Bij de poel zie ik de voetafdrukken van een leeuw. Gisteravond had hij in het gras liggen wachten tot een kudde koedoes zou komen drinken. Zijn sporen geven aan hoe hij had gespeurd, gewacht en aangevallen. De chaotische tekens in het zand geven aan hoe de koedoes zich omdraaiden, wegsprongen en vluchtten en weer een dag wisten te overleven. Mijn zintuigen zijn alert en gefocust. Waar is de leeuw nu, vraag ik me af. Wat moet ik van hem weten?

Ik kijk naar de wolken in de verte die steeds dikker worden. Een veranderende wind kietelt mijn wangen, armen en benen. Een teken van naderende regen, het levensbloed van de woestijn en een geschenk dat dit landschap binnenkort zal veranderen in een van de grootste natuurspektakels op aarde. Zie je, de Kalahari is nooit dood en zelfs in de droogste tijden is herstel en regeneratie slechts een paar regenbuien verwijderd.

Vooruitgang
Mijn tijdelijk onderkomen ligt ver weg van Europa en als we spreken over cultuur, comfort en gemak ben ik zelfs vele eeuwen verwijderd van Europa, het continent dat in één adem wordt genoemd met de vooruitgang van de mensheid. Hier in de wildernis is er geen besef van de geschiedenis; hier zijn geen eeuwenoude gebouwen, middeleeuwse kastelen of de overblijfselen van het Romeinse Rijk. Hier heerst een gevoel van prehistorie dat teruggaat naar de oorsprong van ons allemaal. Als Europa oud is, dan is Afrika stokoud. Stenen werktuigen die in de woestijn zijn opgegraven, zijn zo’n 200.000 jaar oud en de meeste wetenschappers, paleontologen en genetici zijn het erover eens dat het menselijke dier in dit afgelegen en verlaten binnenland is ontstaan. Dit is letterlijk ons moederland. En aangezien deze oudheid hier voelbaar is, is het bewust ervaren van het huidige moment het meest inspirerende dat een mens mee kan maken.

“Het bewust ervaren van het huidige moment is het meest inspirerende dat een mens kan meemaken”

Als deze plek het uiterlijke landschap van onze voorouders vormde, dan vormde het ook het ​​innerlijke landschap. Hoe staan we er dan nu voor, als we beseffen hoe lang we als mensheid al op aarde zijn en inzien hoe kort geleden het industriële tijdperk van start ging? Van de 150.000 tot 200.000 jaar van ons bestaan als mens, leefden we veruit de langste tijd als jager-verzamelaars. Meer dan 95 procent van ons genetisch geheugen, van wat ons als soort definieert, is geworteld in die tijd, volledig in harmonie met de natuur. Dit was onze oorsprong. Alertheid op dieren, aandacht voor geluiden en geuren en vertrouwen op gevoelens en onze intuïtie waren fundamenteel voor ons voortbestaan. Ook de moderne mens zoekt manieren om te overleven. Zit er niet een innerlijke spoorzoeker in ons allemaal?

“Spoorzoeken plaatst ons in het huidige moment”

Spoorzoeken heeft alles te maken met alertheid en beschikbaar zijn om de processen van het leven te verkennen. Ik geloof niet dat het mogelijk is om dit proces te scheiden van wie we zijn als soort. Om het duidelijker te maken: een leeuwenspoor geeft informatie over wat is achtergelaten (het verleden), maar geeft ook richting om de leeuw te vinden of te begrijpen en dat ligt in de toekomst. Om het proces te begrijpen, kunnen het verleden en de toekomst niet worden gescheiden. Spoorzoeken plaatst ons in het huidige moment, geeft ons de mogelijkheid om terug te kijken en te leren van het verleden en tegelijkertijd vooruit te kijken en de toekomst te scannen.

Stilte
Het is niet toevallig dat de meest toegewijde spoorzoekers en de meest ware gemeenschapsleiders diegenen zijn die met een diep gevoel van kennis en aandacht zich met lichte tred voortbewegen, wetende dat al het leven heilig is. Hun persoonlijk leiderschap vindt zijn oorsprong in de ecologie. Volgens The Oxford Dictionary kan de term leiderschap worden gedefinieerd als de staat of positie van een leider. Maar er komt veel meer bij kijken. Echte leiders dienen, net als spoorzoekers, naar binnen te gaan voor een betekenisvolle ontmoeting met zichzelf.

“Pas na inzicht, volgt herstel”

Pas na inzicht, kan herstel volgen. Ik geloof dat de impact van de natuur op ons leven niet los kan worden gezien van onze spiritualiteit en een dieper bewustzijn van de wereld om ons heen. Door weg te zinken in de stilte, kunnen we ons eigen hart  horen en onszelf versterken. Het is dan mogelijk dat onze waarden en prioriteiten veranderen en dat er een gevoel van helderheid en mogelijkheden ontstaat. Er vindt een verschuiving plaats van de behoefte om gehoord te worden naar de bereidheid om te luisteren. Niet alleen kunnen we dan aanspraak maken op de hulpbronnen van onze natuurlijke wereld, maar ook van die in onszelf. Wellicht kunnen we alleen met dit verhoogde bewustzijn een intuïtieve en innovatieve leider zijn.

Touw
Er is een Bosjesmannen-geloof dat suggereert dat wanneer je een dier volgt, je het symbolisch aan een touwtje vastmaakt. Het dier zit aan het ene uiteinde en jij houdt de andere zijde vast. Dus als de dieren bewegen, voel je de veranderingen in het touw. Aanwezigheid van een ander, een gedragsverandering, een windvlaag of relevant vogelgezang klinken er doorheen. Er is dan sprake van een complete verbinding.

Terwijl inheemse spoorzoekers in staat zijn de sporen van een eland, een knaagdier, een roofdier of een insect te volgen, zoekt de moderne mens duiding in zakelijke trends, kosten, klanteisen, fitnessniveaus, infectiepercentages of academische vooruitgang. In feite zijn we allemaal spoorzoekers op de verschillende sporen van het leven en hoewel de sporen verschillen, blijven de principes hetzelfde.

Tekst: Alan McSmith

Alan is ruim dertig jaar wildernisgids en natuurbeschermer. In de wildernis laat hij het belang en de betekenis van natuur diep ervaren, evenals de urgentie om ons natuurlijk erfgoed te behouden en te herstellen. Alan is tevens een inspirerend spreker en auteur. Meer informatie: www.alanmcmsmith.com

Vertaling: Willem Vreeswijk.