Ode aan ons

Joerie van Looij was met zijn ‘Ode aan de vrede’ een van de winnaars van de schrijfwedstrijd ‘Wat nou vrede?’ die Uitgeverij Zilt, Optimist Media en MaatschapWij organiseerden in de zomer van 2025. Zijn nieuwe ode, geschreven in aanloop naar de zevende ‘Fakkeltocht voor verdraagzaamheid’ in Valkenswaard, vertelt een nieuw verhaal waarmee we gezamenlijk vol hoop en liefde het nieuwe jaar inluiden.

Ode aan ons

Dit wordt een verhaal om te delen
Laat het een mooi verhaal zijn
Een verhaal om naar te verlangen
Een verhaal dat zichzelf doorvertelt
Een verhaal ook, dat verandert in zijn gang van oor tot oor
Zoals het doorfluistertje spelen uit onze jeugd
Maar waarvan de ware betekenis blijft bestaan
Vertel vooral je eigen versie
Want dit hebben we nodig

Een verhaal over winst, niet over verlies
Niet een verhaal over waar we tegen zijn
Maar over waar we vóór zijn
Niet een verhaal over het leven dat we moeten opgeven
Maar over het leven dat we willen leiden
Niet een verhaal over wat ons verteld wordt hoe we zouden moeten zijn
Maar een verhaal over wie we zijn

Een verhaal dat start bij jou
Voor een betere wereld die begint bij ons
Dit is een verhaal voor de toekomst

Het is een verhaal dat in de kinderschoenen staat
Verdwaald als we zijn
Na bijna 40 jaar de overwinning te vieren
Van het westerse kapitalisme
Dronken van individuele vrijheid
Zonder oog te houden voor de vrijheid van de ander

Verdwaald als we zijn
In verlangen naar welvaart, ten koste van de wereld
Die nooit genoeg naar beneden wilde druppelen,
Om zich daar over ons allen te verdelen

Verdwaald als we zijn
In verschoning achter eigen schuld voor wie zijn kansen liet liggen
Dikke bult voor iedereen, ook al waren er nooit 18 miljoen kansen
Laat staan 8 miljard

Verdwaald als we zijn
Opgeslokt door het laatste nieuws
En de memes, meningen en media van het moment
Je kunt zoveel dagelijkse verhaaltjes consumeren, dat je blind wordt voor het grotere verhaal van de werkelijkheid
Je kunt zo in de dagelijkse hectiek opgaan, dat je ‘het nu’ verliest

Maar in kinderschoenen begint het grote ont-dwalen
Met een eerlijke blik in de spiegel
Wie ben ik?
En al snel weet ik, ik ben wij
Samen zijn, samen lachen, samen huilen
Is rijker dan alleen

Maar als het gaat om wij
Waarom wil ik alles dan zo goed voor mezelf?
En als het gaat om wij
Waarom ben ík dan de maat voor mijn succes?
En als het gaat om wij
Waarom kies ik dan zo vaak voor mij?

Is het omdat we het verhaal van winnaars en verliezers zijn gaan geloven?
Zeker als we de ander niet goed kennen
Onbekenden in de rest van de wereld
Doen toch ook niks voor mij?
Zij zijn geen wij
En ik ga niet betalen voor hun winst

Hoe anders is het dichterbij
In mijn thuis wil ik niet winnen ten koste van mijn geliefden
Voor mijn vrienden houd ik geen resultatenrekeningen bij
En wat ik geef aan tijd en geld
Betaalt altijd uit in aandacht en liefde met hoog rendement
Niet in geld uit te drukken
In geen winkel te koop
En met alleen maar winnaars
Een heel ander verhaal
In een andere taal

En als ik hier zoveel voordeel heb van de winst van een ander
Waarom zou dat dan bij onbekenden anders zijn?
Wat als we onbekenden beter leren kennen?
Niet via de horrorverhalen bij het nieuws van de dag
En niet door al die uitzonderingen op het normale
Maar door oprechte interesse
In hun levens van alledag
De waarden die hen leiden
En de banden die hen binden
En als we dan merken dat wij niet in ons eigen unieke paradijs op aarde leven
Vol van lieve familie, vrienden, kroegmaten, teamgenoten, werkcollega’s en vage kennissen
Maar dat ook zij zich omringd weten door lieve naasten
En dat blijkbaar ook elders de meeste mensen deugen
Wat dan?

Een heel ander verhaal
Niet van winnen of verliezen
Maar van delen en vermenigvuldigen

Een heel ander verhaal
Niet van het recht van de sterkste
Maar van de kracht van samenwerking

Een heel ander verhaal
Niet een verhaal van ieder voor zich
Maar van één voor allen, en allen voor één

Een heel ander verhaal kortom
Niet van strijd, oorlog en verraad
Maar van warmte, liefde en vertrouwen
Voor wie het zoekt ligt het bewijs in het verleden
Voor wie het wil ligt het bewijs in de toekomst
Geluk ligt in samen leven
En samen leven doe je niet alleen

Tekst: Joerie van Looij, directeur Theater de Hofnar in Valkenswaard.