Maak Vrienden Dag

Soms kan je gemoed weleens bedrukt raken door alle ellende in de wereld. En niet alleen door de ellende in de wereld, maar ook door het machteloze gevoel dat je niets aan klimaatverandering, de oorlogen, de honger, de ziektes of de eenzaamheid kan doen. Ik, arme, kleine ziel tegen al het slechte, al het onrecht, al de pijn en het verdriet. Kansloos ben je. Je zou er haast zélf depressief van worden.

Maar goed, je richt je op, je gaat niet bij de pakken neerzitten. Je gaat iets doen. Ook een druppel op een gloeiende plaat is per slot van rekening toch maar mooi een druppel. En als je echte betrokkenheid wilt tonen, dan zet je je in, dan word je vrijwilliger bij vluchtelingenwerk, milieudefensie of whatever. 

Ja mooie boel: ik wil heus wel iets doen, maar met werk, studie, gezin, vrienden – en mag ik ook nog eens naar de film en voetbal kijken – past dat niet altijd zomaar.

Je kunt natuurlijk altijd gewoon geld geven aan een goed doel, maar op de een of andere manier klinkt dat alsof je de makkelijke weg zoekt. Alsof je iets wilt afkopen, zodat je geen werkelijk offer hoeft te brengen. En veel rendement zonder veel inspanning wekt nou eenmaal vaker afgunst dan bewondering op. Bovendien heb je met het blokkeren van de A12 of je vastklinken aan een boom een veel beter verhaal dan met het simpel wegklikken van een tientje naar een goed doel.

Donatieplatform
Niet zo lang geleden werd Elon Musk de eerste biljonair op deze aardkloot. Hij zou elk persoon op aarde 100 dollar kunnen geven en dan nog tot de rijkste tien mensen ter wereld behoren. Maar dat doet hij niet. In werkelijkheid geeft Elon Musk slecht 0,1 procent van zijn vermogen aan goede doelen. Ter vergelijking: als je dat berekent voor iemand met een modaal inkomen van 48.000 euro per jaar kom je uit op 48 euro per jaar, vier euro per maand.

Tja, dat houdt niet echt over. Musk zou het graag willen, maar je kunt hem onmogelijk onder de filantropen scharen. Als we allemaal zo krenterig zouden zijn als Elon Musk, zou het er somber uitzien voor goededoelenorganisaties.

“Als we allemaal zo krenterig zouden zijn als Elon Musk, zou het er somber uitzien voor goededoelenorganisaties”

En dat terwijl geld doneren echt heel effectief kan zijn en werkelijke verandering in gang kan zetten. Het is dus tijd om het doneren van geld af te stoffen en op de plaats te zetten die het verdient. Natuurlijk ben ik echt de laatste die actievoeren wil bagatelliseren. Superbelangrijk, vooral als het gaat om druk uitoefenen op politiek, bedrijven en maatschappelijke organisaties.

Maar studies laten zien dat gericht doneren van geld aan geselecteerde, efficiënte organisaties een ongekend doeltreffende manier is om de wereld vooruit te helpen.

Donnie
Dubbelblij was ik dus toen ik via via werd gewezen op het donatieplatform Donnie. Uit onderzoek blijkt dat met name jongeren steeds minder vaak aan goede doelen doneren. En Donnie richt zich juist op deze categorie. Geen gedoe, elke maand doneer je aan een geselecteerd doel met impact. En zoals dat tegenwoordig past, word je via de socials op de hoogte gehouden van het effect van je donatie. Wat is er met je donatie bereikt voor het desbetreffende doel? Of dat nou pakken voor daklozen zijn via de Sheltersuit Foundation, de aanschaf van voedselpakketten voor de Voedselbank, of acties voor vluchtelingenwerk.

En je wordt niet alleen op de hoogte gehouden van het resultaat van je donatie, er worden ook events georganiseerd om de betrokkenheid bij projecten te vergroten. Zo zijn donateurs een dag wezen helpen in een voedselbank om te zien wat de noden zijn, en hoe een voedselbank werkt.

Goed, ik sloot me dus aan bij Donnie en werd donateur. Kijken wat dat zou opleveren.

Vooroordeeltje
Afgelopen maand was de donatie bestemd voor een organisatie die inclusieve bijeenkomsten en feesten organiseert voor mensen met een verstandelijke beperking. Dit alles om eenzaamheid in deze groep tegen te gaan en onderlinge contacten te stimuleren.

Nou ja, ik dus de stoute schoenen aangetrokken en naar een event van de Special Social Club. Een twintigtal donateurs en een twintigtal jongeren met een verstandelijke beperking ontmoetten elkaar op de speciale ‘Maak Vrienden Dag’.

Ik bevond me aan de seniorenkant van de aanwezigen, want ook de donateurs bleken vooral mensen onder de veertig of vijfendertig te zijn.

We stapten op een boot die in feeëriek Amsterdam door de grachten voer. In het begin was het nog een beetje onwennig, maar al snel raakte ik aan de praat met mensen van de Special Social Club, meestal mensen die in begeleid wonen projecten wonen. En het mooie was, vrijwel onmiddellijk vielen alle verschillen weg. Tot mijn verbazing bleken veel van de deelnemers van veraf te komen: Amersfoort, Zwolle, Heemstede. Meteen sprak er een venijnig stemmetje in mijn achterhoofd: waarom zouden mensen met een verstandelijke beperking niet met de trein kunnen reizen?

“Het vooroordeeltje tegen mensen die iets anders in elkaar steken dan die in je eigen bubbel is nooit ver weg”

Ik raakte aan de praat met mensen die je in het dagelijks leven, in je eigen bubbel, niet zo makkelijk ontmoet. Je schaamt je zelfs een beetje dat je ontdekt dat je gewoon over dezelfde dingen een leuk gesprek kunt hebben: je dagelijks leven, je interesses, je angsten, je liefdes en zo meer. Uiteindelijk resulteerde de avond in een muzikale bingo, waarbij het dak eraf ging. Dat kun je zien op het filmpje. Het lijkt misschien een beetje over the top nu ik het zo terugkijk, maar iedereen had het in ieder geval reuze naar de zin. En voor mij was het eerder een aandoenlijke bijeenkomst, die me erop wees dat het vooroordeeltje dat ook in mijzelf huist tegen mensen die iets anders in elkaar steken dan die in je eigen bubbel, nooit ver weg is.

Bijzonder
En zo stond ik dus, wie had dat kunnen bedenken, op een boot in Amsterdam te dansen met mensen met een verstandelijke beperking. En meteen vind ik dat na deze avond een rotwoord. Want mensen die plezier kunnen maken, die genegenheid, belangstelling en empathie tonen, die hebben geen beperking.

Op het eind van de ontmoetingsavond met de mensen van de Special Social Club kregen we bij het verlaten van de boot van begeleiders en organisatoren een envelop in de handen gedrukt. We namen vrolijk afscheid, maar ook een tikje weemoedig, omdat zo’n mooie avond alweer zo snel voorbij was.

In de trein naar huis, terwijl in de weerspiegeling van de ruiten mijn medepassagiers met hun telefoons in de weer waren, spookten alle indrukken van de avond door mijn hoofd. Ineens herinnerde ik me de brief die we hadden gekregen. Ik opende de envelop. Op het kaartje stond:

“Hey Donnie,

Fijn dat je erbij was op de ‘Maak Vrienden Dag’! Wat voor jou misschien klein voelt, maakt voor onze doelgroep echt impact. Dankjewel voor je komst en hopelijk zien we je terug bij één van onze volgende evenementen.”

Nou ja, het kaartje deed me midden in een overvolle trein bijna blozen. En zo mondde een eenvoudige donatie toch ook uit in een bijzondere gebeurtenis.

Bron: UK Giving Report 2025

Tekst: Wim Schepens

Columnist Wim Schepens is socioloog en was jarenlang als regisseur en eindredacteur betrokken bij tal van VPRO-documentaires en programma’s met een wetenschappelijk randje. In een persoonlijke zoektocht naar duurzaamheid koppelt hij zijn hypocrisie, optimisme en woede aan grote wereldproblemen zoals klimaat, milieu en eerlijke welvaartsverdeling. Zonder dogmatisch te willen zijn hoopt hij mensen tot nadenken aan te zetten en het eigen gedrag ter discussie te stellen.

Van Wim verschenen de essaybundels ‘Leven met een trui aan’ en ‘Wie weet hoe de hazen lopen’. Tevens is hij bestuurslid van het geologisch en paleontologisch museum Hofland in Laren.