Hoe kunnen we een matriarchale wereld creëren?

In deze nieuwe serie blogs neemt Irene van Gent je mee in de creatie van een community gebaseerd op matriarchale waarden. Irene woont een deel van het jaar op Corfu, waar ze samen met een kleine groep vrouwen onderzoekt hoe je bouwt vanuit het idee dat iedereen gelijk is. In dit eerste blog nemen we een kijkje naar hoe de samenleving nu gebouwd is op patriarchale waarden en wat we nodig hebben om dit om te bouwen naar een samenleving die gezond is voor iedereen. 

Als ik aan dit artikel begin, en in Word het woord matriarchaat typ, verandert mijn spellingcorrector het vrijwel onmiddellijk in patriarchaat. Ik moet gniffelen, het bevestigt het idee dat de wereld inderdaad volledig is ingericht op patriarchale waarden, alsof het matriarchaat nooit heeft bestaan en we niet eeuwenlang geleefd hebben onder een meer vrouwelijke visie op het leven.

Het is niet altijd zo geweest
Maatschappijen waren lang niet altijd gestoeld op mannelijke waarden. Toch denken velen dat de manier waarop systemen en maatschappijen nu zijn ingericht de norm zijn en dat het niet anders kan. Omdat ik geloof dat het wel anders kan, wil ik op zoek naar manieren om het anders te doen.

“Op zoek naar manieren om het anders te doen”

Dat doe ik al jaren in mijn eigen wereld en de boeken die ik schrijf. Nu ga ik het op iets grotere schaal proberen, waarbij ik een verlangen volg dat al lang in mij speelt. Leven in een community waarin iedereen gelijk is. Om eerlijk te zijn, beangstigt het me. Ik ben niet echt een bouwer, ik ben een schrijver.

Dus heb ik de rol op me genomen over het proces te schrijven en me te verdiepen in de thema’s die we tegenkomen. In de eerste gesprekken die we voeren, komen we op het idee dat we vanuit een matriarchale visie willen creëren. En terwijl ik me daarin verdiep, besef ik dat het een woordkeuze is die wellicht niet helpend is.

Geen omkering van het patriarchaat
“Voor je een wereld onder deze voorwaarden kunt creëren, moet je eerst begrijpen wat het matriarchaat is. Het is niet direct het omgekeerde van het patriarchaat,” stelt Chiara Baldini tijdens een webinar dat ik bekijk. “Het is in het matriarchaat niet zo dat we de leiding laten overnemen door vrouwen. Het beheerst veel meer dan dat. Het is een systeem gebaseerd op cultuur, op kunst, op verbinding en gelijkheid.”

Dat lijkt me logisch, want de essentie van vrouwen is precies dat. Vrouwen zijn visionairs, verbinders, creatieven. Terwijl je in de patriarchale systemen ziet dat de man zich superieur maakt; vrouwen, kinderen, dieren en al het andere wat op aarde leeft, worden als minderwaardig of nutteloos gezien.

“Vrouwen, kinderen, dieren en al het andere wat op aarde leeft, worden als minderwaardig of nutteloos gezien”

Ziekte als signaal
Tijdens de eerste feministische golf hebben vrouwen nog geprobeerd in het mannelijke systeem mee te gaan, door zich aan te passen. Maar dat heeft eigenlijk alleen maar meer verharding opgeleverd en bij veel vrouwen een grotere verwijdering van haar ware essentie. Het gevolg is dat steeds meer vrouwen ziek worden, omdat ze zich aanpassen aan een systeem dat niet bij ze past. Elke dag van 9 tot 5 naar kantoor gaan past perfect bij het circadiaanse ritme van de man, het infradiaanse ritme van een vrouw vaart daar niet goed bij.

“Steeds meer vrouwen worden ziek omdat ze zich aanpassen aan een systeem dat niet bij ze past”

Steeds meer vrouwen beginnen te begrijpen hoe hun lichaam werkt, dat het meebeweegt met hun menstruele cyclus, dat de verbinding met de natuur steeds belangrijker wordt en dat we met onze visies een nieuwe wereld kunnen creëren. Als we die visies de ruimte geven en onszelf zien als waardige wezens die begrijpen wat de wereld nodig heeft. De vrouwen die de stap zetten uit het ritme dat niet bij ze past, ontdekken dat er een hele wereld voor ze ligt. Een wereld die nog niet door iedereen begrepen wordt.

Volg je eigen wijsheid
De verandering start bij het weer waarderen van onszelf en onze eigen wijsheden, daarin zit voor iedereen de kracht van creatie. Die wijsheid brengt ons dichter bij onszelf. Eerst bij wie we als mens zijn, dan bij wie we als soort zijn. Vrouwen hebben van nature gemakkelijker toegang tot die wijsheid. Maar omdat die wijsheid zo lang is weggestopt, durven we er niet meer op te vertrouwen. Het is tijd dat we onszelf en elkaar weer gaan zien voor wie we werkelijk zijn.

Het gaat er niet om wie de sterkste is
Ik ben er geen voorstander van ons te richten op het idee dat vrouwen de wereld dan maar moeten regeren. Een nieuw systeem werkt alleen als iedereen als gelijke wordt gezien. In zo’n samenleving staat niemand op een voetstuk of in het middelpunt, we creëren het samen. Iedereen werkt volledig vanuit zijn of haar eigen talent. Juist door dat te zien, staan mensen in hun kracht en kunnen ze veel meer creëren dan we nu doen.

“Een nieuw systeem werkt alleen als iedereen als gelijke wordt gezien”

Een matriarchale samenleving is gebaseerd op gelijkheid. Een plek waar iedereen dezelfde rechten heeft, vrouwen, mannen, kinderen, dieren en de aarde. Niemand is meer of minder waard en iedereen kan leven en werken vanuit zijn of haar ware essentie. Kinderen zijn onderdeel van de samenleving. Ze werken mee vanaf het moment dat dit mogelijk is. Ook mensen die nu worden bestempeld met een afstand tot de arbeidsmarkt zijn onderdeel van de samenleving. Iedereen draagt bij op de manier die het beste bij hem of haar past.

What’s in a name
Terwijl ik filosofeer over wat we doen, voel ik bij mezelf een bepaalde weerstand opkomen tegen het woord matriarchaat. Alsof dat alles omhelst. Wanneer je kiest voor een bepaalde term, kies je misschien ook wel voor een bepaald kader. Het gaat er dus niet zozeer om te kiezen voor een term, als wel voor een gedachtegoed dat gebaseerd is op verbinding en waardering van ieder levend wezen op aarde.

“Het gaat niet om kijk mij nou eens succes hebben, maar kijk wat wij gecreëerd hebben”

In deze wereld worden vrouwen gewaardeerd omdat zij het leven geven, om de creatieve visionairs die ze zijn. Ze zijn de zieners, verbinders en verzorgers. Talenten die hen gemakkelijk afgaan. Mannen worden gewaardeerd om hun krachtige talenten om de visies van vrouwen te realiseren. Samen maken ze een leefbare samenleving.

De kracht van een niet-patriarchale samenleving zit in het loslaten van ons ego. Het gaat niet om kijk mij nou eens succes hebben, maar kijk wat wij gecreëerd hebben. Het gaat niet om prestatie, maar om creatie. Om experimenteren, falen en opnieuw proberen. En altijd vanuit de gedachte van samen.

Tekst: Irene van Gent.