Eerst geloven… dan zien

Het mantra waarmee de meeste mensen in het leven staan is: ‘Eerst zien, dan geloven’. De wereldberoemde psychotherapeut dr. Wayne Dyer (1940-2015) toonde in zijn bestseller uit 1989 evenwel overtuigend aan dat deze mensen zichzelf te kort doen en zich zo verrijkende en verreikende ervaringen onthouden. Dyer draaide zaken om. Onder het motto ‘eerst geloven, dan zien’ ontsloot hij een heel nieuwe wereld, waarin het leven geen strijd meer is, maar waarin een positieve kracht ervoor zorgt dat iedere dag een opwindende gebeurtenis is.

Tenminste, voor wie het leven ten volle wil beleven, in plaats van te jachten van het ene denkbeeldige korte termijn doel naar het andere of wie op zoek gaat naar een snelle materiële of fysieke bevrediging  Iedereen kan er immers zelf voor kiezen die positieve wereld te leren kennen door gevoelens van angst, schuld, schaamte, rancune, agressie en twijfel achter zich te laten en ieder moment open te staan voor de integratie van verwondering, harmonie, evenwicht, vrede, broederschap en liefde, een samensmelting van waarden die wordt gedragen door de continue gewaarwording van de levensenergie en het alom aanwezige bewustzijn waarvan we allen deel/geheel uitmaken en waarin we allen Eén zijn.

Positieve intentie
De positieve intentie van de overtuiging of uitdrukking ‘eerst zien, dan geloven’ is dat men rationeel kritisch wil zijn en niets zomaar voor waarheid aanneemt zonder bewijs, duidelijke aanwijzing of zonder het resultaat zelf te hebben waargenomen.

De uitdrukking ‘eerst geloven, dan zien’ daarentegen, benadrukt het belang van geloof, vertrouwen en overtuiging, zonder dat het resultaat of bewijs onmiddellijk wordt geleverd of vereist. Het kan ook verwijzen naar de overtuiging dat het zien van het resultaat afhangt van het geloof in het proces of de potentie ervan. De uitdrukking wordt vaak gebruikt in een religieuze context, alsmede als krachtige drijfveer in relatie tot persoonlijke of spirituele groei en het manifesteren van gewenste resultaten. Het suggereert dat geloof in iets, zoals een belofte of een potentieel resultaat, de voorwaarde is om het te kunnen ervaren of te ‘zien’. Het kan ook betekenen dat het geloof in iets een krachtige motivator kan zijn om actie te ondernemen en een mooi resultaat neer te zetten.

“Mensen aanmoedigen om open te staan voor nieuwe mogelijkheden en perspectieven”

De positieve intentie van deze uitdrukking is om mensen aan te moedigen om open te staan voor nieuwe mogelijkheden en perspectieven en om te vertrouwen op een hoopgevende uitkomst of verandering.

Waar wringt de schoen
De uitdrukking ‘Eerst zien, dan geloven’ wordt vaak gebruikt en dat is goed te begrijpen, zeker tijdens oorlogen, terrorisme, folteringen, politieke en maatschappelijke onrust, onderdrukking en onveiligheid waar in de loop van de tijd menigeen in de wereld mee te maken heeft. Veel mensen leven dan immers in wanhoop, worden in hun waardigheid aangetast, zijn het houvast kwijt of raken fysiek of geestelijk op drift.

Als je de uitdrukking evenwel goed tot je door laat dringen, voel je dat het, ondanks de eerder genoemde positieve intentie, ergens wringt. Er zit iets van wantrouwen in of iets dat belemmert, iets wat iemand in een negatieve houding van twijfel en scepsis houdt. En juist door die houding vergroot men de kans dat men zichzelf ontmoedigt. Waarom? Omdat de richting van de energie ‘negatief’ is.

“Een negatieve houding vergroot de kans op ontmoediging”

Stel dat ik over een maand een workshop over ‘coaching met muziek’ wil houden en er nog niets aan voorbereiding ligt. Als ik er dan de uitdrukking ‘eerst zien, dan geloven’ aan koppel, voel ik onmiddellijk in mijn lijf dat het gezegde me ontmoedigt. Want ik zeg in feite: “Ik wil de inhoud van de workshop eerst concreet kunnen zien voordat ik kan geloven dat deze er volgende maand staat.” Dat is een houding die mij een draai in mijn maag oplevert.

Het klopt beter voor mij als ik het gezegde omdraai naar ‘eerst geloven, dan zien’, want ik zeg dan: “Ik geloof dat de inhoud van de workshop er over een maand ligt en tegen die tijd zal ik kunnen zien wat zich manifesteert.” Dat vind ik logisch en het levert mij een stimulans in energie en zelfvertrouwen op om aan de slag te gaan. Door die houding verander ik de energiestroom naar een ‘positieve’ richting.

Een ander voorbeeld. Bij de uitleg over een ‘intuïtieve oefening’ in een coaching traject zeg ik tegen een sceptisch ingesteld persoon: “Op grond van mijn ervaring kan je rustig geloven in je intuïtieve vermogens en van me aannemen (eerst geloven…) dat je straks zult zien of ervaren (…dan zien) dat deze oefening ook voor jou werkt en dat je in staat zult zijn met het verkregen inzicht aan de slag te gaan.”

Een andere dimensie
Eerst geloven, dan zien kan men duiden als spiritueel of visionair. Eerst zien, dan geloven als aards. Mensen met een visie zien iets of verlangen naar iets waar ze blij van worden of wat hen vreugde en vertrouwen geeft. Ze geloven erin en volharden zelfs als ‘de hele wereld’ tegen hen is. Ze staan en gaan ervoor omdat het hun leven betekenis geeft. Eerst geloven… vertaalt zich dan in een dimensie van een ego overstijgende verbeelding, een visie of zien met het hart, hetgeen een abstractie van zien of wellicht nog beter het zien van de ziener of visionair in zich draagt en …dan zien in een dimensie, waarin de verbeelding zich vertaalt in  de manifestatie van concrete dingen die met de zintuigen waar te nemen zijn oftewel te ‘zien’ zijn.

“Mensen met een visie zien iets of verlangen naar iets wat hen vreugde en vertrouwen geeft”

Johann Wolfgang von Goethe, schreef in zijn ‘Stellingen en Reflecties’: “Het komt nog steeds voor dat een kunstwerk mij op het eerste gezicht tegenstaat, omdat ik er slecht tegen opgewassen ben, maar als ik er een verdienste in zie (eerst geloven…), probeer ik het te begrijpen en dan ontvouwen zich de meest verheugende ontdekkingen. (…) Ik word me bewust (…dan zien) van nieuwe eigenschappen van de dingen en van nieuwe vaardigheden van mezelf.”

Het gaat in deze uitspraak over kunst, maar het principe van eerst geloven, dan zien is hetzelfde.

Transformatie
Deels ontleend aan de Nederlandse versie van het boek van Dr. Wayne Dyer:

“De titel van Dyer’s boek is ‘Eerst geloven, dan zien’. Hij refereert daarmee aan iets dat een persoonlijke transformatie genoemd zou kunnen worden. Die transformatie voltrekt zich als je diep in je binnenste beseft dat ieder mens veel meer is dan een fysiek lichaam en dat tot de essentie van het mens-zijn het vermogen behoort om te denken en te voelen, een dieper bewustzijn te bezitten en te beseffen dat er een energetisch principe is dat alle vormen in de wereld doordringt. Je kunt putten uit dat onzichtbare deel in jezelf, je kunt je geest op iedere door jou gewenste manier gebruiken en je kunt inzien dat dat onzichtbare deel in wezen je mens-zijn bepaalt.

Het energetische principe is werkzaam, los van jouw persoonlijke mening erover en vertoont veel overeenkomst met de werking van de spijsvertering en het functioneren van de longen, die zonder dat je daaraan iets bijdraagt, op dit moment in je lichaam werkzaam zijn. Als je besluit je af te stemmen op dat principe, dan zal je merken dat je op een heel ander niveau gaat leven en kunt genieten van een diepere vorm van bewustzijn – van een ontwaken, zo je wilt.

Zolang je tegen het principe verzet of eraan twijfelt, zul je de voordelen ervan ontberen. Je zult dan je vertrouwde manier van doen voortzetten, je zult je conformeren aan de mentaliteit van: ik geloof het pas als ik het zie. Je koestert je speeltjes en werkt nog harder om nog meer geld op te potten. Je blijft meer belang hechten aan uiterlijk dan aan kwaliteit en je leeft eerder conform de regels dan conform de ethiek. Als je blijft aarzelen houdt de twijfel je vast aan wat bekend en vertrouwd is, net zolang tot je tot het inzicht komt deze los te laten en in staat bent je over te geven aan de neiging iets anders te doen.

“Als je eenmaal begint aan de reis naar een transformatie, is een terugkeer onmogelijk”

Want als je eenmaal begint aan de reis naar een transformatie, zoals die in het boek is  beschreven, is een terugkeer onmogelijk. Je wordt je er in je binnenste eenvoudig van bewust dat je de juiste weg bent ingeslagen en je zult kennis ontwikkelen die zo belangrijk is, dat je je zult gaan afvragen hoe je ooit op een andere manier hebt kunnen leven.”

Bewustwording
Om de door Dyer beschreven weg te ondersteunen en daadwerkelijk een transformatie te ervaren, is een begeleid proces van blootlegging en bewustwording van diepere lagen in jezelf onontbeerlijk. Vragen die daarbij opkomen zijn onder meer: Is er evenwicht tussen denken, doen en actie? Leef je en handel je vanuit je hoofd of vanuit je hart? Door welke persoonlijke en morele waarden word je gedreven? Ben je bekend met je intrinsieke behoeften? Welke valkuilen en uitdagingen liggen er op je pad? Wat heeft je gevormd en vervormd? Wat betekent spiritualiteit en intuïtie voor jou? Hoe ga je om met stilte en verstilling? Wat is je levensopdracht? Wat mag je loslaten en waarvan mag je loskomen? Leef je in het hier en nu of ben je nog behept met het verleden of houdt de toekomst je uit de slaap? Welke visie heb je op je ontplooiingsmogelijkheden en welke langere termijn doelen streef je na?

Het is geen sinecure om zo’n ontwikkelingsweg te gaan, maar uit eigen ervaring kan ik zeggen dat het een weg is die absoluut de moeite waard is om te lopen en het is tevens een goed voorbeeld van het ‘voorleven’ van het motto ‘eerst geloven, dan zien’.

Tekst door: Kees van der Stel

Kees heeft als Executive Mentor in Bewustzijnsontwikkeling een missie om mensen in hun ontwikkelingsproces te begeleiden naar wat hen na aan het hart ligt met als gevolg dat mensen meer bevlogenheid als leidraad in hun leven toelaten. Na een langjarige carrière in het bedrijfsleven op directieniveau maakte Van der Stel een innerlijke levensreis van het financieel-economische terrein naar het terrein van coaching en bewustzijnsontwikkeling. Mentoring is zijn tweede natuur geworden: zijn manier van werken bestaat uit het bieden van veiligheid en vertrouwen, een luisterend oor, spontaniteit, gevoel voor humor en medemenselijkheid. ‘Zien met het hart‘ noemt hij dat.

Meer informatie: www.keesvanderstel.nl.

Headerbeeld: Clement Falize via Unsplash