Miracle Project, deel V: Waarom we ons beter kunnen richten op water (en minder op CO₂)

Eind 2024 vertrok MaatschapWij-auteur Raymundo naar Portugal om een droom te realiseren: een land- en mens-regeneratieproject. In deze vijfde video-update op MaatschapWij: hoe wij leren de natuurlijke watercyclus te herstellen… en waarom dat veel effectiever is dan ons eenzijdig richten op CO₂-reductie.

Afgelopen november gaven we een eerste weekendcursus in Midden-Portugal, ‘Reviving Natural Water Cycles’, over wat er écht aan de hand is met ons klimaat, en wat er nodig is voor echt herstel.

De theorie die we boden, gaat meer over houding dan over techniek. Met praktische oefeningen richtten we ons op het vertragen, spreiden en infiltreren van water, en omdraaien wat er steeds vaker gebeurt: water dat in onhoudbare golven valt, als een razende wegstroomt, het landschap erodeert, de bodem aantast en (paradoxaal genoeg) leidt tot droogte en verwoestijning.

In deze update vind je een trailer van de presentatievideo, plus een kleine duik in wat er nodig is om te gaan van aftakelende naar levende landschappen.

🎥 Trailer (2 min.)

Voor automatisch vertaalde ondertiteling, klik op ⛭

Samenvatting
Hier volgt een samenvatting. Een link naar de volledige presentatie-video vind je aan het eind van dit artikel.

Proloog – Wat is er werkelijk aan de hand?
Achter zichtbare symptomen zoals droogte, branden en overstromingen liggen diepere, systemische oorzaken.

Twee korte animaties laten zien hoe de natuurlijke watercyclus werkt, hoe menselijke activiteit deze op veel plekken verstoort en hoe de consequenties wél met elkaar verbonden zijn, maar níet natuurlijk… en heel goed oplosbaar.

Wat vraagt dit van ons?

1. Een mentaliteitsverandering
Het herstellen van natuurlijke watercycli gaat over meer dan het toepassen van technieken; het gaat over het herstellen van onze relatie met landschappen, elkaar en onszelf. Van controle naar relatie, van angst naar verbinding, en van onszelf zien als afgescheiden van natuur naar deelnemers aan de regeneratie van het leven.

2. Dominante verhalen
De eenzijdige focus op CO₂ is net zo gevaarlijk als het normaliseren van de zogenaamde “natuurbranden” en overstromingen waar we steeds vaker mee van doen hebben.

Het overgrote deel van de warmtedynamiek op aarde wordt niet bepaald door CO₂ of stikstof, maar door water. 70 tot 96% van wereldwijde stijgingen en dalingen van temperatuur, worden gedreven door de verdamping van water in natuurlijke watercycli.

Of verstoorde watercycli.

Zo zegt Zach Weiss, één van onze mentoren op dit gebied in deel v4 : “Elk jaar verliezen we naar schatting 370 kubieke kilometer water uit de kleine watercyclus. Dat is 250.000 terawattuur aan koelpotentieel dat we elk jaar verliezen, oftewel: bijna tien keer zoveel energie als er jaarlijks wereldwijd door mensen wordt geproduceerd.”

Met andere woorden: Gezonde ecosystemen zijn niet alleen koolstofputten, ze zijn ook de natuurlijke airconditioners van de aarde. We hebben ze nodig om koel en helder te blijven.

Met nog andere woorden: klimaatverandering hoeft geen onvermijdelijke vloek te zijn waar we ons op z’n best op kunnen voorbereiden.

Wij zijn onderdeel van het klimaat en zo ook onze acties; alleen niet op de manier die ons voornamelijk voorgeschoteld wordt.

3. Het werk
Wat kunnen we doen om watercycli weer hun natuurlijke gang te laten gaan? Hier volgt een aantal bewezen strategieën.

• Water-infiltratie verbeteren door grondwerken gericht op het vertragen en verspreiden van water.

• Waterlichamen bouwen, zoals vijvers, die het landschap kunnen hydrateren en koelen.

• Retentiebarrières op heuvels bouwen, met organisch materiaal dat al aanwezig is, om water langer op het land te houden, erosie te stoppen en infiltratie te verhogen.

• Het nabootsen van natuurlijke processen en leren van de besten, waaronder dammen-bouwende bevers.

• Ontwerpen in samenwerking met de intelligentie van het landschap, waarbij we al onze zintuigen gebruiken om land en water te lezen.

• En misschien vooral: fouten durven maken in plaats van te wachten op het perfecte plan (en daarin hoe dan ook vast te lopen). Experimenteren, modelleren, observeren en leren, net zoals de rest van de natuur.

Erg nuttig
Wij mensen zijn een supernuttige sleutelsoort. Gedijende ecosystemen vragen niet van ons dat we ze met rust laten; ze vragen ons om samenwerking.

🎥 De volledige video-presentatie van deze update is toegankelijk via een Community lidmaatschap op het Miracle Project Insights platform. Meld je hier aan of bekijk eerst hoe lidmaatschap werkt en wat je ermee steunt

🌄 Wil je op de hoogte blijven van Miracle Project inspiratie, updates over het project en mogelijkheden om betrokken te raken? Schrijf je dan hier in of leer eerst meer op MiracleProject.earth.

📺 Een overzicht van alle artikelen, podcasts en video’s door Raymundo vind je op zijn MaatschapWij auteurspagina

🪇 Muziek gebruikt in deze video update: Scattered Wave door Asura