De Gezonde Stad: Bajestuin
Klimaatverandering, biodiversiteitsverlies en de schadelijke impact van ons voedsel raken steeds meer Amsterdammers. Bewoners willen wel in actie komen, maar weten vaak niet hoe. De Gezonde Stad biedt bewoners op een positieve en pakkende manier handelingsperspectief om zelf bij te dragen aan een groene, gezonde en veerkrachtige stad. Op MaatschapWij deelt De Gezonde Stad tips en inspirerende verhalen van groene doeners in Amsterdam. Dit keer: permacultuurtuin Bajestuin.
Wat in 2013 op een stuk braakliggend terrein begon als een kleine guerillatuin in bakken, is inmiddels uitgegroeid tot een weelderige permacultuurtuin die niet meer weg te denken is uit Bajesdorp: De Bajestuin. Een gesprek met coördinator Tu Anh Lam.
“In een zoektocht om meer met mijn handen te werken en minder achter de laptop te zitten, kwam ik uit bij tuinieren. Ik vind het geweldig om te zien hoe je van het zaaien van een klein zaadje het plantje ziet groeien tot iets wat je kunt eten. Het is zo ontspannend en fascinerend, dit proces. Het is ook bewezen dat je je beter voelt wanneer je in de natuur bent.”
In 2022 ging Tu Anh bij de Bajestuin aan de slag als vrijwilliger en inmiddels heeft ze een coördinatorrol op zich genomen. “De Bajestuin is een tuin voor en door de buurt. Met een groep vrijwilligers onderhouden we gezamenlijk de tuin en op termijn willen we diverse activiteiten aanbieden zoals een workshop composteren of verven met planten uit de natuur.”
Doel
In 2013 begon een aantal bewoners van Bajesdorp – een wooncoöperatie in Amsterdam – met wat moestuinbakken. “Nu is het een prachtige permacultuurtuin, een tuin die werkt zoals de natuur, met verschillende planten die elkaar ondersteunen en zonder chemische middelen. Het doel is een zelfvoorzienend en milieuvriendelijk ecosysteem te creëren. Hier komen mensen samen, kunnen ze tuinieren en genieten van een goede oogst!
“Zelfvoorzienend zijn, minder afhankelijk van economische systemen, meer samenwerken met de natuur”
“De Bajestuin zit in het DNA van Bajesdorp: zelfvoorzienend zijn, minder afhankelijk van economische systemen en juist meer samenwerken met de natuur. En natuurlijk hebben we soms last van mollen, ratten en vogels die ook meegenieten van de oogst. Dat is balen, maar stiekem hebben ze ook gelijk, toch?”
Tu Anh Lam
Droom
“Ik hoop dat de Bajestuin een plek wordt voor buurtbewoners om elkaar te ontmoeten, te leren hoe de natuur werkt en hoe mooi (en lekker!) het is om je eigen gekweekte groenten te eten, zodat we echt een community worden. Ook wens ik dat mensen vaker vrijwilligerswerk zouden doen, want het is helaas echt hard nodig! Bekijk hoe je jouw buurt mooier kunt maken door vrijwilligerswerk te doen bij organisaties die bij je interesses passen.”
“Vraag jezelf af wat je leuk vond om te doen als kind en kijk of je dit weer kan oppakken”
Haar persoonlijke droom is dat mensen meer naar hun gevoel gaan luisteren. “Heb je ook het gevoel dat je te veel achter je laptop zit en graag meer met je handen zou willen doen? Doe het! Het hoeft niet iets groots te zijn. Vraag jezelf af wat je leuk vond om te doen als kind en kijk of je dit weer kan oppakken.”
Aan de slag
“Ik zou het heel tof vinden als Amsterdam groener wordt. Het autovrije deel in het centrum is al super mooi. Stel je voor dat we nog meer straten autovrij maken en vol zetten met plantenbakken en struiken. Meer groenstroken door de stad, perfect voor insecten en de bij in het bijzonder! Want zonder bijen geen voedsel. Ze vliegen wat af! Met meer groen in de stad kunnen ze makkelijker rusten en hun route volgen.”
“Tuinieren en je eigen groenten verbouwen is iets wat je meteen kunt doen. Je kunt het zo gemakkelijk maken als je wil; koop een basilicum- of muntplant uit de supermarkt en zet ze in de aarde. Let wel op dat je eerst de plantjes voorzichtig uit elkaar haalt, want de supermarkt kruidenplantjes zijn eigenlijk heel veel kleine plantjes in één pot. Hierdoor kun je direct veel oogsten van een klein potje.”
“Nog leuker is eigenlijk toch wel het proces van het zaadje planten tot en met het oogsten. En als het klaar is om te eten, smaakt het zoveel lekkerder omdat je het zelf hebt gekweekt.“
Naast het feit dat het leuk is denk ik ook dat het erg belangrijk is dat mensen bewuster worden van hun impact op de wereld”, aldus Tu Anh. “Stel jezelf vaker de vraag: Waar komt mijn eten vandaan? Hoe is mijn kleding gemaakt? Alleen al hierdoor word je bewuster van de keuzes die je maakt als consument op de wereld. Duurzaamheid is niet moeilijk of saai; het kan je leven juist verrijken!”
Tekst: Esmee Bronts
Esmée is Communicatie & Community medewerker bij Stichting De Gezonde Stad. Dit artikel verscheen eerder op de site van de Gezonde Stad.
Fotografie: Tammy van Nerum.
Locatie: Bajestuin, H.J.E. Wenckebach
Naschrift redactie MaatschapWij:
Dit was de laatste bijdrage van De Gezonde Stad voor MaatschapWij. Helaas moet stichting De Gezonde Stad eind november noodgedwongen al haar activiteiten staken. “Voldoende financiering vinden was al lange tijd moeilijk. We konden niet de juiste balans vinden tussen onze grote ambities en een gezonde organisatie. Daarom stopt De Gezonde Stad eind november 2026 met alle activiteiten.”
Ruim veertien jaar heeft de stichting samen met bewoners en organisaties Amsterdam groener en gezonder gemaakt. Zo zijn er meer dan 25.000 bomen uitgedeeld via Bomen voor Amsterdam, zijn er boomparkjes, buurtparken en moestuinen aangelegd, was er het Verjaardagsbos ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van Amsterdam op de Ring van Amsterdam (met 750 grote bomen en 7.500 kleine bomen) en is lokaal voedsel dichterbij gebracht (met Van Amsterdamse Bodem, de Smaakroutes en Moestuinen voor Mokum).
Onbestaanbaar dat ook dit fantastische initiatief haar belangrijke werk niet kan voortzetten.
