Bartel Geleijnse: “Het aannemen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt is geen last maar een kans”

8 november 2017 -

Bartel Geleijnse is een betekenisvolle ondernemer in hart en nieren. Met The Colour Kitchen laat hij zien dat het loont om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een kans te geven.

De Wajong kost jaarlijks bijna 3 miljard euro. Sinds deze volksverzekering voor gehandicapte en arbeidsongeschikte jongeren in 1998 in het leven is geroepen hebben we meer dan 247.000 mensen in dit ‘hokje’ gestopt. Een zorgwekkende ontwikkeling, aldus medeoprichter van The Colour Kitchen Bartel Geleijnse. “Op het moment dat iemand niet past bij wat we als maatschappij ‘normaal’ vinden, even niet in de snelheid meekomt of een probleemsituatie heeft dan organiseren we dat weg. En dat noemen we dan ook nog sociaal.”

“Met de Wajong hebben we een hokje gecreëerd voor als het even niet past.”

Daarbij komt dat de Wajong vol zit met zeer verschillende jonge mensen. “De een heeft ADHD, de ander autisme: dat zijn jongeren die totaal anders reageren op dezelfde situatie. Maar we stoppen ze wel allemaal in één hokje.”

Een tweede kans

The Colour Kitchen geeft deze jonge mensen, voor wie het niet vanzelfsprekend is dat ze een baan hebben, een nieuwe kans. Op inmiddels 23 locaties leidt de onderneming hen op tot horecaprofessionals. Met haar leerlingen verzorgt de onderneming de catering tijdens evenementen zoals trouwerijen en organiseert het dagelijks de bedrijfscatering voor grote bedrijven als de Rabobank.

Persoonlijke aandacht staat tijdens het opleidingstraject van The Colour Kitchen centraal. “Onze leerlingen hebben meestal jarenlang hulpverlening en coaching gehad. Toch hebben ze vaak het gevoel dat er al die tijd niet met hen, maar over hen is gesproken. Door flexibel te zijn proberen we voor iedereen een situatie te creëren waarin iemand zijn of haar talenten kan ontwikkelen.”

Mensen bloeien op

En dat heeft effect. Op dit moment begeleidt The Colour Kitchen jaarlijks ruim 300 leerlingen, die zich het vak van horecaprofessional al werkende eigen maken. In 2016 slaagde 76% voor het leerwerktraject, en stroomde 49% door naar betaald werk. Voor de jongeren die niet direct kunnen doorstromen naar betaald werk, omdat de stap naar buiten voor hen net wat te groot is, heeft het bedrijf doorstroomlocaties geopend. The Colour Kitchen is tegenwoordig dus niet alleen als opleider, maar ook als werkgever actief.

Bartel ziet de leerlingen tijdens de opleidingsperiode keer op keer opbloeien. “Tijdens het programma komen de jongeren erachter dat ze wel wat kunnen bijdragen. Die realisatie, die doet wat met je eigenwaarde.”

Olievlekwerking

Tevens zorgen de leerwerktrajecten voor zingeving, een dagritme, discipline en nieuwe sociale contacten. Al deze elementen hebben niet alleen een positief effect op de leerlingen zelf, maar ook op hun omgeving. “Uit onze impact-metingen blijkt dat we niet alleen voor een afname van hulpverlening bij de leerlingen zelf, maar ook bij de omgeving van het individu zorgen.”

‘Winst maken is onze verantwoordelijkheid’

Om de maatschappelijke impact voort te kunnen zetten én te kunnen vergroten is het volgens Bartel essentieel dat alle betekenisvolle ondernemingen – en dus ook The Colour Kitchen – ervoor zorgen dat ze financieel gezond zijn.

‘Als je activiteiten niet renderen, hou je het als betekenisvolle onderneming niet vol.’

Of een betekenisvolle onderneming wel of geen winst mag maken staat voor Bartel dus niet ter discussie. “Als je impact maakt met je organisatie, ben je verplicht om dat niet alleen vandaag te doen, maar ook volgende maand, en volgend jaar. En als het even kan niet alleen op hetzelfde niveau, maar meer of kwalitatiever. Dat kan maar op één manier, en dat is wanneer je financieel gezond bent. En financieel gezond betekent dat je geld overhoudt om door te investeren in je organisatie en om de ondernemers en investeerders van een rendement te kunnen voorzien waardoor ze ook nieuwe investeringen kunnen heroverwegen.”

Succes na lastige tijden

Niet geheel verrassend doet The Colour Kitchen het financieel gezien dan ook goed. Het bedrijf draaide in 2016 een omzet van 9 miljoen en maakte 237.000 euro winst. Dit is echter niet altijd zo geweest. In 2013 heeft het bedrijf haar eerste restaurant gesloten omdat het business model niet klopte. “In het begin wilde The Colour Kitchen restaurants in probleemwijken te starten om ontmoetingsplekken te creëren. Dit bleek niet te werken.”

De sluiting was pijnlijk, maar volgens Bartel ook inherent aan ondernemerschap. “In het begin weet je niet precies hoe het gaat lopen, maar je hebt een missie en je begint gewoon. Risico’s nemen hoort erbij, vooral als je iets nieuws aan het doen bent.”

Het nieuwe normaal in het zakendoen

Door de jaren heen heeft The Colour Kitchen geleerd hoe het bedrijf maatschappelijk en financieel succes zo kan verenigen dat het één niet ten koste gaat van het ander. “De truc zit hem in het nastreven van een nette winst”, legt Bartel uit. “Het nieuwe normaal in het zakendoen wordt volgens mij dat je elkaar aantoonbaar wat gunt, dus spreek die nette winst maar gewoon met je klanten en opdrachtgevers af. Als ik aan alle afspraken voldoe en met mijn product of dienst een maatschappelijk probleem oplos, hoeveel mag ik daar dan aan verdienen?”

Winstbestemming in statuten

Daarnaast is het volgens Bartel belangrijk dat verantwoorde bedrijven op den duur hun winstbestemming in de statuten vastleggen. Zo committeer je de aandeelhouders en bewaak je de continuïteit van je maatschappelijke impact. Bartel: “The Colour Kitchen gebruikt de helft van haar winst om een deel van de kosten van de leerwerkplaatsen te dekken.”

Tevens hebben de aandeelhouders van het bedrijf afgesproken om maximaal 50% van de winst als dividend uit te keren. In de praktijk heeft de onderneming echter nog nooit één cent uitgekeerd. “Het groeien van onze impact, en het wegwerken van het negatieve vermogen dat we tijdens onze eerste jaren hebben opgebouwd, heeft nu onze prioriteit”, aldus Bartel.

Meer van betekenis willen zijn

Ondanks haar maatschappelijke en financiële succes leunt The Colour Kitchen niet achterover. Integendeel. Volgens Bartel kan en moet het altijd beter. “Op dit moment slaagt bijna 80% van onze leerlingen. Voor vier van de vijf leerlingen veranderen we zichtbaar hun leven, bij één lukt dat niet. Dat is triest, en daar moeten we mee aan de slag.”

Hierom heeft de onderneming besloten om de komende jaren niet langer in kwantiteit, maar alleen nog kwalitatief te groeien. “Hogere slagingspercentages en nog meer mensen laten doorstromen naar duurzaam betaald werk, dat is onze nieuwe focus.”

Andere bedrijven moeten meedoen

Tegelijkertijd wil The Colour Kitchen andere bedrijven stimuleren om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een kans te geven. Bartel: “Mijn droom is dat alle ondernemingen in Nederland, groot en klein, de ruimte zien en hulp krijgen om iemand met een afstand tot de arbeidsmarkt integreren.”

Geen roze wolken

Een droom die, als we Bartel mogen geloven, zomaar is werkelijkheid zou kunnen worden. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aannemen is volgens hem immers geen last, maar vooral een kans voor bedrijven. “Ik wil geen roze wolken schetsen, het vraagt inderdaad een investering in tijd en energie. Maar wat je ervoor terugkrijgt in termen van trots, blijheid en loyaliteit van de kandidaat is fantastisch.”

“Wat je ervoor terugkrijgt in termen van trots, blijheid en loyaliteit is fantastisch.”

Medewerkers zijn weer trots

Tevens zorgt een meer inclusief werknemersbeleid voor een imago-boost van het bedrijf, zowel naar buiten als naar binnen toe. “We zijn erachter gekomen dat de medewerkers van de bedrijven en organisaties waar onze leerlingen dagelijks de catering verzorgen meer zingeving in hun werk ervaren. Mensen die bij een bank of een woningcorporatie werken, waar de trots volledig was uitgeslagen, hebben ineens weer een verhaal te vertellen als iemand op een verjaardag aan ze vraagt waar ze werken.”

Het begint bij echtheid

Dit betekent echter niet dat het probleem is opgelost als alle bedrijven en organisaties in Nederland één iemand met een afstand tot de arbeidsmarkt aannemen. “Het werkt niet door het te doen omdat het moet. Mensen reageren op echtheid. En dan maakt het niet uit of je ‘normaal’ bent, of een afstand tot de arbeidsmarkt hebt. Zodra je je ergens echt welkom en gewaardeerd voelt, bloeit iedereen op.”

Voor alle werkgevers die er wel brood inzien heeft Bartel een tip. “Leg de norm van hetgeen dat je in iemand zoekt niet langer op een individuele werknemer, maar op een team. Zodra je begint te sturen op competenties die elkaar kunnen aanvullen en compenseren zal je zien dat ineens veel meer mensen binnen jouw bedrijf ‘passen’.”

Waarom Bartel zich 24/7 inzet voor een inclusieve arbeidsmarkt? Bekijk zijn videoportret.

Steun je het gedachtegoed van MaatschapWij? Teken dan ons manifest.

Laat je inspireren door meer betekenisvolle ondernemers en bekijk de hele MaatschapWij Purpose People serie.

Verder lezen? Ook Petra Janssen van Social Label geeft mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een nieuwe kans.

Tekst door: Nadine Maarhuis