Ontmoet Rosh. Deze Koerdische filmmaker schuwt gevoelige thema’s niet

  • 16 februari 2017
  • Sociaal
  • Leestijd: 1 min.

In 2000 nam het leven van Koerdische filmmaker Rosh Abdelfatah een beslissende wending. Het was een doodgewone schooldag in de officieuze Koerdische republiek Rojava in Syrië toen een politieagent hem uit de klas haalde. Voor hij het wist, zat de zeventienjarige scholier in de cel. Tegenwoordig is hij artistiek directeur van het Rotterdamse Arab Camera Festival en woont hij in Nederland.

Na een week of drie kon zijn vader hem vrijkopen. Een advocaat wist waar het geld naartoe te sluizen. Rosh Abdelfatah wilde tot elke prijs voorkomen dat hij weer zou worden opgepakt. Het was over en uit tussen hem en Syrië. Een mensensmokkelaar zorgde voor een reisroute naar Nederland.

Hoop op verandering

Zeven jaar duurde het voordat hij met andere Syriërs in Nederland asiel kreeg, dankzij een generaal pardon. Het theatermilieu was zijn vrijhaven geworden. Hij bekwaamde zich in de filmkunst, knapte tal van klusjes op als cameraman, richtte een eigen bedrijf op en maakte documentaires in Nederland en voor Arabische instellingen.

In 2011 werd hij artistiek directeur van het Rotterdamse Arab Camera Festival. Tegelijkertijd brak de Arabische Lente uit en nam zijn leven andermaal een radicale wending. Jaren had Syrië geen enkele rol gespeeld in zijn leven, nu kreeg de hoop op verandering in het Midden-Oosten ook hem in zijn greep. “Ik geloofde in de droom van democratie en vrijheid.” Syrië herrees uit de as van zijn herinneringen.

Stateloze maatschappij

Rojava onderscheidt zich door het bijzondere politieke systeem. Het is een soort stateloze maatschappij of ‘federatie van gemeenschappen’, wat losjes gemodelleerd naar het voorbeeld van de Zwitserse kantons, waarbij de meeste macht bij lokale raden berust, wat in westerse anarchistisch-alternatieve kringen tot groot enthousiasme heeft geleid.

Wedergeboorte

Rosh bruist van de plannen: in maart 2016 is hij weer naar Rojava afgereisd om er de mogelijkheden te verkennen voor een rijdende bioscoop. Hiermee wil hij films wil vertonen over efficiënte landbouw, vrouwenrechten, seksuele taboes, verzoening, spiritualiteit en soefisme.

De volledige versie van dit portret verscheen in het boek over Syriërs in Nederland: Ontmoetingen met Syriërs – Achtergrond en cultuur van onze nieuwe buren.

Tekst door: Carl Stellweg
Beeld door: Ruud Koppenol

Iedere week een flinke dosis positiviteit en blik-verruimende kennis in je mailbox? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief. Inspiratie gegarandeerd.