Jørgen van Rijn redt de planeet met een florerend bedrijf

12 juni 2017 -

Tekst door: Nadine Maarhuis

Met Afval loont laat sociaal ondernemer Jørgen van Rijn zien dat afval scheiden voor recycling wél zin heeft. In zeven jaar tijd heeft de onderneming al meer dan 8.5 miljoen kilo gescheiden afval ingezameld.

Na jarenlang in de financiële wereld werkzaam te zijn geweest besloot Jørgen dat hij niet langer alleen maar geld wilde verdienen. In 2010 verliet hij de corporates en startte hij Afval loont. ‘Nederlanders zorgen jaarlijks voor zo’n 500 kilo afval per persoon. Daarvan scheiden huishoudens gemiddeld 51 procent. Hierdoor belandt er ieder jaar ongeveer vier miljard kilo afval ongescheiden bij het vuilnis. En dat terwijl ruim 80 procent van het huishoudelijk afval te recyclen is.’ 

‘Iedereen heeft elke dag afval. Je kunt dus elke dag een bijdrage leveren aan een betere wereld.’

Om afval scheiden toegankelijk te maken opende Afval loont in verschillende gemeentes recycle-winkels waar mensen hun gescheiden afval naartoe kunnen brengen. ‘Papier, plastic, textiel, kleine elektrische apparaten, frituurvet, het is allemaal welkom.’ In de winkel wordt het afval gewogen en krijgen de deelnemers per kilo uitbetaald. Het gespaarde tegoed kan worden overgemaakt naar de eigen rekening, maar ook naar die van een lokale club of een goed doel.

Recycling is pure noodzaak

De wereldbevolking groeit en grondstoffen worden steeds schaarser. Volgens Van Rijn is het op grote schaal verbranden van ongescheiden afval daarom onhoudbaar. Recycling is pure noodzaak. Toch is het niet altijd gemakkelijk om mensen van het belang van afval scheiden te overtuigen. ‘Minstens de helft van de mensen die ik tegenkom zegt tegen me: “Afval scheiden heeft geen enkele zin. Uiteindelijk komt het toch allemaal weer op één hoop terecht en wordt het verbrand.’’ Dat is volstrekte onzin.’

‘Veel mensen denken dat gescheiden afval uiteindelijk weer op één hoop terecht komt. Dat is onzin.’

‘Uiteraard komt het voor dat er dingen gescheiden worden ingezameld die niet bruikbaar blijken te zijn en uiteindelijk toch verbrand worden. Maar kun je je voorstellen dat bedrijven of gemeenten eerst heel veel moeite doen om alles gescheiden in te zamelen, het vervolgens weer op één hoop gooien en dan moeten betalen om het te verbranden? Dat gebeurt niet.’

De wereld verbeteren met een business model

Sinds 2010 heeft Afval loont, samen met 34.000 deelnemers, al meer dan 8.5 miljoen kilo gescheiden afval ingezameld. Hiermee heeft de onderneming 11.740 ton CO2 bespaard, wat gelijkstaat aan de jaarlijkse CO2 opname van 587.000 bomen.

Daarnaast creëert Afval loont ook maatschappelijke waarde. De filialen worden voor 70 tot 100 procent gerund door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. ‘Het is geweldig om te zien dat mensen die langdurig werkloos zijn geweest of een kleine arbeidshandicap hebben ontzettend goed functioneren.’

‘Als maatschappelijke onderneming moet je financieel op eigen benen kunnen staan.’

Schaalbare impact

Net als commerciële afvalinzamelaars wordt Afval loont door gemeenten betaald om filialen te openen en afval in te zamelen. Daarnaast zit er een stuk marge op de vergoeding, die de onderneming per kilo grondstoffen uitbetaalt aan de deelnemers. Zodoende heeft Jørgen een duurzaam business-model gecreëerd waarin de wereld verbeteren en geld verdienen samenkomen. Dit is volgens hem cruciaal. ‘Als je schaalbare impact wil hebben moet je constant groeien. Dat kan alleen met een rendabel business model dat ervoor zorgt dat je onder de streep ook geld overhoudt.’  

Decentrale groei

Van Rijn heeft als doel om in Nederland minstens 40 recycle-winkels te openen. Op dit moment staat de teller op vijf. ‘Voordat ik Afval loont oprichtte ben ik meer dan 25 jaar zelfstandig ondernemer geweest en deed ik altijd zaken met bedrijven. Tegenwoordig zit ik om de tafel met gemeenten, ambtenaren, wethouders en politici. Dan merk je dat er andere spelregels gelden en dat dingen langer duren.’

Om de impact op korte termijn toch te vergroten heeft Afval loont besloten om vanaf nu ook enkel het concept aan gemeenten te leveren. ‘Sommige gemeenten zijn wat angstig om het afval inzamelen en vervoeren uit handen te geven. Daarom bieden we nu ook alleen ons concept aan. Wij regelen de techniek, de software en we zorgen ervoor dat mensen binnenkomen. Dan kan het afval en de logistiek gewoon van de gemeente blijven. Uiteindelijk wil ik geen eigenaar worden van heel veel bakken: ik wil dat heel veel mensen afval gaan scheiden.’

Waarom Jørgen zich 24/7 inzet voor afval scheiden? Bekijk hier zijn videoportret:

Ken jij mensen die hun  nek uitsteken om de samenleving positief te veranderen? Tip de redactie!

Steun je het gedachtegoed van MaatschapWij? Teken dan ons manifest.