Voorbij het rode potlood: democratisch vernieuwende apps

9 maart 2017 -

Door Mandy Fit

Over precies een week neemt Nederland weer massaal het traditionele rode potlood ter hand. Als we naar ons kiessysteem kijken, lijkt het alsof de tijd 100 jaar stil heeft gestaan. Wordt het niet eens tijd voor vernieuwing?

Leg je de partijprogramma’s naast elkaar, dan zie je dat er dat er op het gebied van democratische vernieuwing al best iets te kiezen valt. Zo zijn Forum voor Democratie, PVV, SP en 50+ voor bindende referenda op volksinitiatief. GroenLinks is voor een direct gekozen president, 50+, D66 en PVV voor een direct gekozen burgemeester.

Maar hoe vernieuwend zijn deze ideeën nu echt? Over de hele wereld komen burgers met meer radicale innovaties. We spraken al met Rudy van Belkom die een alternatief bedacht voor het Nederlandse systeem. Ter inspiratie zetten we nog drie initiatieven op een rij.

Pia Mancini – DemocracyOS (Argentinië)

Volgens Pia Mancini zijn veel kiessystemen gebaseerd op eeuwenoude technologie. In haar TEDTalk vraagt ze zich af: ‘Als internet de nieuwe drukpers is, welke vorm krijgt onze democratie dan in het internettijdperk?’ Hoe kunnen we ervoor zorgen dat onze vertegenwoordigers ons weer écht gaan vertegenwoordigen? Met deze vragen in gedachten ontwierp Mancini met haar team DemocracyOS, een open-source app die een brug moet slaan tussen burgers en hun vertegenwoordigers.

De app biedt ruimte om met elkaar te discussiëren over nieuwe wetsvoorstellen, en om per voorstel een stem uit te brengen over hoe jij vindt dat jouw vertegenwoordigers zouden moeten stemmen. Als je het niet weet, kun je iemand machtigen. Zo ontstaat een flexibele vorm van leiderschap. In de TedTalk vertelt Mancini hoe moeilijk het is om zittende politici te overtuigen aan dergelijke initiatieven mee te doen. (Spoileralert: het probleem is niet technologisch, maar cultureel. )

Ben Knight – Loomio (Nieuw-Zeeland)

Terwijl Ben Knight meedeed aan de Occupy-protesten ervaarde hij de kracht van collectieve besluitvorming. Binnen de beweging werden besluiten genomen als groep zonder leider, iedere stem telde en niemand werd uitgesloten van de procedure.

Maar hoe kun je collectieve besluitvorming op grote schaal toepassen, zonder dagen te hoeven vergaderen? Hoe zorg je ervoor dat niet de luidste stemmen gelden? Om een balans te vinden tussen overleg en efficiëntie ontwierp Knight met zijn team een online tool voor collectieve besluitvorming: Loomio.

In de TEDxTalk vertelt hij hoe de tool aan de ene kant ruimte voor discussie biedt en aan de andere kant op efficiënte wijze besluitvorming stimuleert.

Citizen Foundation – Your priorities (IJsland)

Het schoolvoorbeeld op het gebied van democratische vernieuwing is IJsland. De bankencrisis van 2008 leidde zelfs tot een burgerinitiatief om een nieuwe grondwet te crowdsourcen. Het land werd een broedplaats voor bottom-up initiatieven.

Dit voorstel is geïnspireerd op een 9-jarig meisje dat met het simpele idee kwam om vaker op schoolreisje te gaan. Ze kreeg steun van docenten en kinderen waardoor het idee prioriteit kreeg binnen de school. Volgens de makers van Your Priorities zou dit met alle ideeën moeten kunnen gebeuren, de breedst gedragen ideeën moeten prioriteit krijgen. Daarom ontwikkelden ze een website waarmee je binnen een stad, gemeenschap of organisatie kunt zien welke ideeën de meeste steun krijgen.

 

Ken jij mensen die hun  nek uitsteken om de samenleving positief te veranderen? Tip de redactie!

Steun je het gedachtegoed van maatschapWij? Teken dan ons manifest.