Welkom op het snelst groeiende inspiratieplatform voor een socialer en duurzamer Nederland

#WIJ Maken Impact: hoe vernieuwen we het onderwijs?

27 maart 2019 -

#WIJ Maken Impact draait om de vraag: hoe maken we zelf een positief verschil in de zorg, het onderwijs, de economie, de maatschappij? De bijeenkomsten worden georganiseerd door MaatschapWij, BrightVibes en Social Impact Factory Utrecht. Op 21 maart vond de eerste editie plaats, over onderwijsvernieuwing. Redacteur Roanne ging poolshoogte nemen.  

In een van de sfeervolle ruimtes van de Social Impact Factory aan de Vredenburg in Utrecht hebben de ongeveer 25 aanwezigen een stoel gevonden. Wachtend op de sprekers babbelen mensen wat met elkaar, een kopje koffie of thee binnen handbereik. De sfeer is gemoedelijk. Alsof de collega’s van een nabijgelegen school zich vanavond hebben verzameld om zich te laten inspireren. ‘Hoe kan ik het anders doen in een organisatie die al jaren op dezelfde manier functioneert?’, luidt moderator Citty de Leeuw, leerkracht van groep 5, de avond in. Deze centrale vraag wordt door de twee sprekers, Merijn Pruis en Erno Pickee, op verschillende manieren beantwoord. Waar Merijn een pleidooi zal houden voor gelukslessen in de klaslokalen, gaat het bij Erno om de individuele behoeftes van studenten. Merijn mag als eerste.

Gelukslessen van Merijn

‘Als je een apparaatje had waar twee knoppen op zaten, een knop om een boodschap op te nemen en een tweede knop om die boodschap met de hele wereld te delen, wat zou je dan willen delen?’, legt Merijn het publiek voor. ‘Be Happy’, roept de vrouw in de hoek. Dat is ook Merijn’s wens; iedereen gelukkig maken. Want geluk is een continue staat van je ‘prettig’ voelen en dat willen we toch allemaal? Waarom leren kinderen dat dan niet op school, vroeg Merijn zich af. Dus begon hij gelukslessen te geven op scholen.

Een geluksles in vijf stappen

Maar hoe worden kinderen gelukkig? Merijn geeft ons een stoomcursus. Stap één: dankbaarheid voelen. In tweetallen moeten we om de beurt een letter opnoemen. ‘H’ zegt mijn buurvrouw. ‘Honden’ zeg ik. We hebben ons herinnerd waardoor we ons goed voelen in het leven. Dan stap twee: positief denken. Merijn vertelt dat onze standaardreactie op verandering angst is. En onze reactie op angst is: ‘rennen!’ Daardoor belanden we in een tunnelvisie. Positieve gedachten maken juist dat we op een genuanceerde, open manier naar iets kunnen kijken, zegt hij. En dat maakt gelukkiger. Door naar stap drie: sociaal contact. ‘Zoek met degene naast je naar zoveel mogelijk overeenkomsten’, zegt Merijn. Degene naast me blijkt hetzelfde doel voor ogen te hebben in het journalistieke landschap. Dat is fijn. We voelen ons meer verbonden. Stap vier brengt ons meer tot onszelf: mindfulness. Met onze ogen dicht voelen we even allemaal hoe het is om hier te zitten. We mogen gewoon even zijn. De laatste stap is geven. Merijn: ‘Onderzoek heeft aangetoond dat geven gelukkiger maakt dan bezitten.’ Ik geef een knuffel aan mijn buurvrouw en dat voelt inderdaad fijn.

Wat wil JIJ?

Na de gelukslessen van Merijn is Erno Pickee aan de beurt, die zichzelf voor de gelegenheid ‘het orakel’ noemt. Net als tijdens de marketinglessen die hij op de hogeschool Inholland geeft, laat hij de invulling van deze avond afhangen van de mensen die hij voor zich heeft. Via whatsapp kunnen de aanwezigen vragen stellen aan het orakel. ‘Hoe kun je werken aan onderwijsvernieuwing?’, lezen we op het grote scherm. ‘Gewoon doen’, luidt het bijna ontnuchterende antwoord van Erno. Hij vertelt dat hij het wonderlijk vond dat studenten vier jaar studeren, maar eigenlijk het meeste leren tijdens de paar maanden dat ze stage lopen. Dat moest anders, vond hij. ‘Als jij mij vertelt wat je wilt, dan ga ik jou dat leren’. Zijn manier van onderwijs geven begint bij de student zelf. Dus gewoon doen en fouten maken, want daar leer je van.

Erno Pickee, foto door MaatschapWij

Ruimte in het onderwijs

‘Wat maakt kinderen gelukkig?’ verschijnt er op het scherm. Erno: ‘Kinderen weten zelf heel goed wat hen gelukkig maakt.’ In het huidige onderwijssysteem moeten kinderen zich extra richten op de vakken waar ze juist niet goed in zijn. Als een kind goed is in technische dingen, maar niet in Engels, dan gaat alle tijd zitten in het leren van Engels. Terwijl het kind daar helemaal geen zin in heeft. ‘We moeten juist faciliteren dat elk kind meer kan doen van wat hij of zij leuk vindt.’ Dus maatwerk. Maar ‘hoe kunnen we dan het onderwijs zo inrichten dat de behoeften van ieder kind worden gezien?’ Erno: ‘ruimte’. Er is ruimte nodig zodat het onderwijs flexibel ingevuld kan worden. Zonder einddoel (hoge cijfers) krijgen leerkrachten en leerlingen meer vrijheid voor die individuele behoeften. ‘Laat leerlingen maar even lekker freewheelen.’

Zij of wij verantwoordelijk?

Even later laait de discussie op in het publiek, als het gaat over de kwestie wie verantwoordelijk is voor onderwijsvernieuwing? Om die vraag te kunnen beantwoorden, moeten we weten waar de bron van het probleem ligt. Het onderwijs is gericht op het behalen van hoge resultaten. Komt dat door de regelgeving vanuit de overheid of het gedrag van de leerkrachten zelf? Of zijn het de ouders die kinderen pushen om hoge resultaten te halen? Of toch de kinderen zelf, die zich graag meten aan hun klasgenoten? Moeten dan politica, leerkrachten, ouders of kinderen het onderwijs vernieuwen?

Het antwoord

‘Het systeem zit in onszelf’, wordt geroepen vanuit het publiek, ‘wees de verandering die je wilt bewerkstelligen!’. Het heeft geen zin om de verantwoordelijkheid af te schuiven. Samen zijn we verantwoordelijk voor ‘het systeem’. Het antwoord op de centrale vraag van de avond, ‘hoe kan ik het anders doen in een organisatie die al jaren op dezelfde manier functioneert?’, is: begin bij jezelf. Met kleine stapjes kan je zelf al veel veranderen, is de gezamenlijke conclusie.

De avond loopt ten einde. Geroezemoes vult de ruimte, kaas en olijven gaan rond, ervaringen worden gedeeld en mailadressen uitgewisseld. Zodat de ontmoetingen na deze avond tot constructieve samenwerkingen kunnen leiden. ‘We zijn een beetje meer WIJ geworden’, denk ik als ik naar huis fiets.

Nog een paar tips:

  • Het onderwijssysteem is minder vastgeroest dan je misschien denkt. Op deze website kun je de brochure lezen waaruit blijkt dat leerkrachten best veel ruimte hebben om op hun eigen manier te onderwijzen.
  • Er is een groot lerarentekort, daarom kun je via IPPON met een origineel idee als invalkracht aan de slag. Dus wil jij leerlingen iets anders aanbieden dan het gangbare curriculum, dien dan je plan in bij IPPON en help mee het onderwijs te vernieuwen!
  • Stel zelf een vraag over onderwijsvernieuwing aan Erno Pickee. Mail je vraag naar contact@maatschapwij.nu en wie weet beantwoordt Erno jouw vraag volgende maand in zijn gastblog over onderwijsvernieuwing op MaatschapWij.

Bekijk hier de video voor een sfeerimpressie van deze topavond.

Leuk dat jullie er allemaal bij waren! Bekijk hier de video voor een sfeerimpressie van deze topavond.Tot de volgende keer!

Geplaatst door BrightVibes NL op Woensdag 27 maart 2019

 

De tweede editie van WIJ Maken Impact vindt plaats op 12 juni en gaat over Positieve Gezondheid en Geluk. Aanmelden voor het evenement kan hier.

Tekst door: Roanne van Baren

REAGEER