Regisseur Shuchen Tan laat zien hoe je als burger het heft in eigen hand kan nemen

31 maart 2018 -

Doordat de overheid zich de afgelopen jaren heeft teruggetrokken, komt de verantwoordelijkheid voor het oplossen van problemen meer en meer bij de burgers zelf te liggen. Een probleem? Nee hoor! De documentaire ‘Ons Gemeengoed’ laat zien hoe burgerinitiatieven in dit gat springen en kwesties rondom arbeidsongeschiktheid, alternatieve energievoorziening en ouderenzorg regelen. Regisseur Shuchen Tan aan het woord.

De documentaire ‘Ons Gemeengoed’ laat zien hoe mensen het heft in eigen handen nemen en gezamenlijk hun collectieve voorzieningen regelen. Bijvoorbeeld door zich te verenigen in een energiecollectief en samen de koop en opbrengst van zonnepanelen te regelen. Maar ook zogenoemde broodfondsen voor zelfstandigen die buiten de sociale vangnetten voor werknemers vallen, zijn burgercollectieven. Door zich te verenigen en elkaar financieel te steunen tijdens ziekte, ontstaat een nieuwe vorm van arbeidsongeschiktheidsverzekeringen.

Solidariteit

Het mooie van dit soort burgercollectieven is dat ze de onderlinge solidariteit vergroten. Shuchen legt uit: “Hoogleraar Tine de Moor stelt dat wanneer je je verenigt in een burgercollectief je automatisch gaat nadenken over hoe je omgaat met het gezamenlijke bezit. Waar kan ik als individuele gebruiker aanspraak op maken en wat moet er overblijven voor de groep?” Het groepsbelang, namelijk het in standhouden van het gezamenlijke bezit, wordt belangrijker dan je individuele wensen en behoeftes.

“Soms lijkt het alsof solidariteit een ouderwets begrip is, maar door burgercollectieven krijgt het ineens weer een actuele lading.”

Trek je deze gedachtegang door op mondiale schaal, dan heeft dit verstrekkende gevolgen voor het klimaatveranderingsvraagstuk, aldus Shuchen. “Door de aarde en al haar natuurlijke bronnen te zien als een gemeenschappelijk goed, ontstaan al snel vragen over onze consumptiepatronen. Hierdoor realiseren we ons dat wij verantwoordelijk zijn voor de problemen die onze CO2- en broeikasgassenuitstoot veroorzaken aan de andere kant van de aarde.

Zelf aan de slag?

Zijn je handen gaan jeuken om het heft in eigen handen te nemen? Shuchen geeft alvast wat tips uit de documentaire voor hoe je zelf een burgercollectief kan organiseren: “Stel binnen de groep duidelijke regels op en zorg dat iedereen actief deelneemt aan het groepsproces. Door ervoor te zorgen dat het collectief niet afhankelijk is van enkele individuen, kan het generaties blijven bestaan.” Deze lessen in solidariteit zijn een continu leerproces en daarom niet altijd even gemakkelijk. Maar wel essentieel. “Sla de handen ineen, want samen sta je sterker dan alleen. Sommige problemen kun je enkel samen oplossen.

Wil je meer weten over burgercollectieven? Of ben je benieuwd naar inzichten en handvatten voor het starten van een initiatief? De Tegenlicht documentaire ‘Ons Gemeengoed’, geregisseerd door Shuchen Tan, is zondag 1 april om 21.05 te zien op NPO2. Bekijk hieronder vast de trailer:

Tekst door: Rozemarijn Weyers